حيوانى همه ظاهر باشد و سبب آن ، علامت آن باشد .
و علامت بحران انتقال ، بيمارى حاده باشد .
و هنگام بحران علاج همه انواع سوء المزاج ساده را بضدّ آن علاج بايد كرد .
آنجا كه سوء المزاج گرم باشد ، آب عنب الثعلب و آب گشنيز تر و آب كوك اندر بايد چكانيد و تدبيرهاء ديگر در خورد اين .
و آنجا كه سوء المزاج سرد باشد ، روغن بادام طلخ باندكى جندبيذستر اندر چكانند با روغن سذاب و روغن بابونه ؛ و اگر شحم حنظل اندر روغن كنجد بجوشند و اندر چكانند سودمند باشد .
و آنجا كه سوء المزاج خشك باشد ، بخار آب گرم و شير زنان و روغن بنفش اندر چكانند ، نافع بود .
و آنجا كه سوء المزاج با ماده باشد ، نگاه بايد كرد تا ماده كدام خلطست ، باستفراغ آن مشغول بايد شد .
و اندر سوء المزاج با ماده هيچ دارو به گوش اندر نشايد چكانيد تا نخست استفراغ بكنند ، و از پس استفراغها نطولها و قطورها سود دارد .
و داروهاء مسهل و نطول و قطور همه از بابهاء علاج بيماريهاء سرد و علاج صداع تر ، بايد كرد .
امّا اگر خلط غليظ باشد ، چيزى كه اندر چكانند تحليلكننده بايد چون عصاره سذاب با عسل و جندبيذستر با روغن شبت و بيرزد اندر بول بز يا اندر زهرهء بز حل كرده .
صفت قطور نافع
بگيرند كندش و زعفران و جندبيذستر از هر يكى يك درم ، خربق ، بوره از هر يكى چهار درم ، اقراص كنند و به شراب بسايند و اندر چكانند .
و انجير فربه بگيرند و تخم از وى جدا كنند و عسل او از پوست او جدا كنند و با خردل و نطرون بكوبند و پليته كنند و در گوش مىنهند .
و آب دريا گرم كرده چكانيدن . و ابهل اندر سركه جوشانيده تا سركه سياه شود ، آن سركه اندر چكانيدن ، گرانى گوش زايل كند .
و خربق سپيد اندر سركه بپزند و از آن سركه اندر چكانند .
و اگر سبب كرى ، بحران انتقال باشد ، نخست بايارج فيقرا و اقراص بنفشه و حب قوقايا ، استفراغ بايد كرد ، پس روغن بادام شيرين اندر چكانيدن پس داروهاء ديگر كه ياد كرده آمد ، هر يك بحسب حاجت .
امّا علاج سدّه كه از گوشت فزونى باشد
اين ترتيب كنند وصف آن : بگيرند روى سوخته و زرنيخ سرخ ، هر دو را به سركه بسايند و اندر مىچكانند تا گوشت را و ثولول را بسوزد و ريش كند ، پس