تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الأغراض الطبية والمباحث العلائية ( فارسى ) — صفحة 327

مساهمون:

ص٣٢٧
و شياف و زعفران و داروى معسّل از داروهاء اين علت باشد .

آب فروآمدن به چشم

اين علتى معروفست اسباب قوىتر اندرين علت سردى و ترى است و اين علت مردم سياه چشم را بيش افتد ، از بهر آنكه چشم سياه رطوبت‌ناك‌تر بود . علاج آن ، هرگاه كه اثر آب پديد آيد ، اگر زود بعلاج صواب پيش باز شود ، علاج فايده دهد . بو على سينا مىگويد ، من مردى عاقل و معتبر را ديدم كه او را آب فرود آمد ، و خويشتن را علاج كرد و استفراغها كرد و طعام كمتر خورد و از چيزهاء ترىفزاى پرهيز كرد ، و بر قليهء خشك و مطنجنه اقتصار كرد و سرمها محلل به كار داشت ، آب ، زايل گشت و نور بينايى باز آمد . امّا ايارج فيقرا و حب قوقايا و حب الذهب ، دماغ را پاك كند ، خاصه اگر هريك هفته يك شربت از ايارج فيقرا عسلى اندر مطبوخ قنطوريون دهند .

صفت مطبوخ قطوريون

بگيرند قنطوريون باريك سه درم ، تربد سپيد نيم كوفته سه درم ، بسفايج نيم كوفته هفت درم ، ميويز دانه بيرون كرده بيست درم ، همه اندر نيم من آب بپزند تا به مقدار پنجاه درم باز آيد ، بپالايند و بخورند .

صفت شيافى كه اندر ابتداء آب سود دارد

بگيرند خربق سپيد يك وقيه ، پلپل سپيد نيم وقيه ، اشق يك درم ، همه به آب ترب بسرشند و شياف كنند . آب پياز تنها با عسل اندر كشند ، آب را بپزد ، و انگزد با عسل اندر كشند سود دارد . زهرهء كلنگ ، زهرهء گرگ ، زهرهء كفتار ، زهرهء شبوط با عسل ، سود دارد .

صفت شياف آزموده اين كار را

زهرهء برزا بگيرند و يك درم و يك درم انگزد اندر خرقه كنند و اندر زهره بمالند تا حل شود ، پس روغن بلسان با وى بياميزند و خشك كنند و شياف كنند ، اندر ابتداء آب و علت انتشار سود دارد و سپيده بردارد . طريق علاج ازين نوع كنند و باقى علاج تدبير قدح است .

باب هشتم از گفتار دوم از كتاب معالجات اندر بيماريهاء چشم كه خلل اندر بينائى كند و اندر اجزاء چشم خللى ظاهر نباشد و اسباب و علامات و علاج آن