و دو دانگ غاريقون ، و دانگى مقل تركيب كنند و بدهند ، صواب باشد ، خاصه اگر تب ، سخت گرم نباشد و از عادت بيمار معلوم بود كه بدين حب باستفراغ افتد .
و اگر قى كردن آزموده باشد و آسان باشد ، نخست بدان مشغول شوند . و پس از آنكه معده را بقى و بشربت ايارج فيقرا پاك كرده باشند ، گلنگبين با مصطكى مىبايد دادن و با انيسون و معجونها كه رطوبت را كمتر كند .
و وج پرورده به كار داشتن و ايارج فيقرا ساده هر هفته يك درمسنگ دادن ، صواب باشد . و داروهاء ادراركننده نيز سود دارد .
و بيمار را نگذارند كه در خواب شود ، هر ساعت بيدار مىكنند و آوازهاء بلند به دو مىرسانند ، و موى صدغ او مىكشند . و بسكنگبين عنصلى كه از سركهء عنصل و پوذنهء دشتى و حاشا و سعتر و زوفاء خشك ، پخته باشند غرغره فرمايند .
و جندبيذستر با سركه عنصل بسايند و بر سر او طلى مىكنند ، و نمك گرم كرده بر سر او مىنهند .
و اگر بيمارى دراز گردد و سردى غلبه دارد و باستفراغ حاجت آيد ، چهار دانگ جندبيذستر ، و دانگى سقمونيا بدهند .
و اگر تبديل مزاج بايد كرد جندبيذستر تنها با انگبين دهند ، و غذا نخودآب و سبوساب ، با دارجينى و كرويا و با انگبين .
و هر وقت كه غذا دهند ، پس از غذا يك ساعت تمام يا دو ساعت پايهاء او نيك بمالند ، تا بخار و ترى آن بر دماغ او برود .
و آنجا كه بكشكاب حاجت آيد ، كشك جو و نخود نيمانيم پزند و اندكى زوفا و برگ كرفس درافكنند و بدهند نافع باشد .
باب ششم از جزو دوم از گفتار اوّل از كتاب معالجات اندر سهر سباتى و سبات سهرى
اين علتى است ، مركب از ، قرانيطس و ليثرغس و مادهء آن صفرا باشد و بلغم ؛ آنجا كه صفرا غالب باشد ، علامتهاء قرانيطس ظاهرتر باشد ، و علت سهر سباتى باشد .
اسباب ، بسيارى بخار باشد ، و اينچنان باشد كه مادهء علت اندر تن آراميده باشد ، و هر گاه كه قصد خواب كنند حرارت غريزى بهضم غذا مشغول شود ، لكن اندر قوت حرارت ، تقصيرى باشد كه هضم نيك نكند ؛ و جز آن نباشد كه مادهء علت را بجنباند ، و بخارها برانگيزاند و آن بخار بدماغ برآيد ، در حال