و پنج درمسنگ بسفايج با يك دسته برگ كرنب بپزند و بپالايند و مقدارى تخم معصفر پاك كرده و كوفته در وى بجوشانند ، سود دارد و اجابت كند .
و دو درمسنگ علك البطم با شكر كوفته ، اجابت كند و احشا را پاك كند .
و چهار درمسنگ افتيمون و چند دانه انجير خشك و لختى معصفر بكوبند نرم و بسرشند و بخورند ، اجابتى تمام كند و تا ضرورت سخت نشود فصد نكنند .
و اما طعام پيران ، گوشت آبه بايد و شورباى گندم ، و رشته و مانند آن ، همه با دارچينى و اندكى زنجبيل . و اندر فصل سرما ، ترياق و مثروديطوس دو سه بار بخورند و دواء المسك به كار دارند .
باب شانزدهم از گفتار اول از حفظ الصّحه اندر تدبير مسافران
هركه عزم سفر دارد ، پيش از آنكه به سفر بيرون شود ، هرچه داند كه اندر سفر خواهد بود ، چون كمخوابى و گرسنگى و تشنگى و گرما و سرما و طعامهاء مسافران و پياده رفتن و مانند آن ، اندك اندك بدان خوى بايد كرد ، مثلا اگر وقت گرما بود ، عادت تنعم و گرما از خويشتن بازداشتن ، دست ببايد داشت . و اگر وقت سرما بود ، جايگاهى گشاده بايد نشست تا با هواى خنك خوى كند و رياضت و حركت فزون از عادت بايد كرد و نخست فصد بايد كرد به اندازه ، يا بداروى مسهل ، تن پاك بايد كرد .
و ممتلى بر ستور نبايد نشست و طعام خوردن بوقت فرود آمدن به منزل بايد افكندن تا بوقت برنشستن ، معده خالى باشد و به آب حاجت نباشد ، تا آب طعام را اندر معده و احشا نجنباند و درد شكم تولد نكند .
و اگر در گرما ، تشنه شوند ، سه درمسنگ تخم خرفه با سركه بخورند ، تشنگى زايل شود ، و آب با سركه ممزوج تشنگى بنشاند و سر از آفتاب پوشيده بايد داشت و هنگام برنشستن ، شربتى پست جو با آب سرد ببايد خورد و اندر منزل بينى و ناف و كف پاى و عضلها بروغن بنفشه چرب بايد كرد .
و آن روز كه باد سموم آيد ، بينى و دهان پوشيده بايد داشت و بر آن رنج صبر بايد كرد ، و پياز بريده و اندر دوغ آغشته سود دارد و روغن به بينى بركشيدن . و اگر كسى را سموم بزند ، آب سرد بسيار بر دست و پاى وى بايد ريخت و روغن گل و آب بيد و گلاب بر سر او نهادن و او را اندر آب سرد نشاندن . و برگ خرفه و كوك و خيار و مانند آن آنچه بدست آيد ، لختى