و قى آرد ، نقل زيره و نمك بايد كرد ، و پوست پسته كه بر ظاهر سفال او باشد .
و شراب خوردن ناشتا دماغ را و عصبها را زيان دارد و تشنج آرد و خرد زايل كند .
مستى متواتر ، مزاج جگر و دماغ را تباه كند و بيمارى عصبها آرد و بيم بود كه سكته و مرگ مفاجا باشد .
و كودك نارسيده را شراب ، سخت زيان دارد ، حرارت غريزى را ضعيف كند و به تحليل ناقص كند .
كسى كه خواهد كه از مستى زود هشيار شود ، سركه با آب بياميزد ، مقدار سه پياله و بازخورد ، و دوغ ترش و ترف گداخته خورده و كافور و صندل بويد ، و روغن گل و سركه بر سر مىنهد .
و كسى را كه خواهد كه مست شود تا جراحتى يا غير آن علاج كند ، بزر البنج و قشور اليبروج اندر آب بپزند تا آب سرخ شود ، آن آب با شراب بياميزند و بدهند ، و اشنه اندر شراب ، فرغار كنند و با عود خام و آن شراب بپالايند و بدهند ، زود مستى كند .
باب هشتم از گفتار اول از حفظ الصّحه اندر تدبير خواب و بيدارى
بهترين وقت خواب آن وقت باشد كه طعام از فم معده گذشته باشد و در قعر معده افتاده و قوت هاضمه اندر آن تصرف كرده . و بر معده خالى خفتن ، حرارت غريزى را ضعيف كند و تن را لاغر كند .
و خواب روز ، بيمارى رطوبتى و نزله آرد خصوصا اندر زمستان و رنگ روى را تباه كند و تن را سست كند و كسلانى آرد و سقوط شهوت آرد .
زيانكارترين چيزى خداوند مزاج سرد را بسيار خفتن است و كسى را كه بروز خفتن عادت دارد ، بتدريج از آن عادت ببايد گشت ، و خواب روز بجاء خواب شب نهايستد .
و هنگام خفتن نخست بر پهلوء راست بايد خفت يك زمان ، پس به پهلوء چپ بازگشتن و شكم را گرم بايد داشت و چيزى گرم چون سمور و مانند آن بر شكم بايد پوشيد .
و اگر بر شكم خسبد حرارت جمع شود و غذا نيك هضم شود .
و به پشت بازخفتن زيان دارد ، از بهر آنكه فضلهاى دماغى كه منفذهاء آن سوء پيش است چون بينى و كام ، بدين منفذها بايد كه فرود آيد ، بسبب باز خفتن به پشت سوى پس ميل كند و به سينه و عصبها فرود آيد ، نزله و سل و درد عصبها و فالج و درد پشت تولد كند ، و از آنچ اندر