كتاب ديگر جرجانى به نام اغراض يا الأغراض الطبّيّة و المباحث العلائية ، ملخّصى است از كتاب ذخيره كه آن را به خواهش مجد الدين ابو محمد صاحب بن محمد البخارى ، وزير علاء الدين اتْسَز خوارزمشاه نوشته است .
اين كتاب كه اكنون به خوانندگان عزيز عرضه مىشود در فاصلهء سالهاى 522 - 531 هجرى قمرى تأليف يافته است و نسخهاى كه عكس آن اكنون در دست خواننده است در سال 789 به دست سعيد بن جعفر جرجانى كتابت شده است .
نسخهاى كه اساس اين چاپ عكسى است متعلق به كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران است كه به شمارهء 4856 ثبت شده و شامل 395 برگ است ( متضمن دو برگ سفيد در اول و آخر كتاب ) اما آنچه چاپ شده تنها 357 برگ از اصل نسخه است كه تا آخر كتاب الاغراض مىرسد . بقيهء نسخه تا آخر فصولى از ذخيرهء خوارزمشاهى و مطالب ديگرى است .
از اين كتاب چند نسخهء كهنتر نيز بافى است . اما چون نسخهء حاضر از همهء نسخ ديگر خواناتر و بىغلطتر و كاملتر بود مناسب دانستيم كه آن را با چاپ عكسى ( افست ) به دوستداران آثار علمى و ادبى فارسى عرضه كنيم .
اين كتاب در دو مجلّد تدوين شده است :
مجلّد اول كه همين كتاب حاضر است و آن متن نسخه است .
و مجلّد دوم كه حاصل مقابلهء اين نسخه با نسخههاى معتبر و قديمتر و فهرست اصطلاحات و لغات و اعلام و غيره خواهد بود به زودى به دست خوانندگان گرامى خواهد رسيد .
بنياد فرهنك ايران اميدوار است كه با اين اقدام ، خدمتى اگر چه ناچيز ، به تاريخ علم در ايران انجام داده باشد .
پ . ن . خ
الأغراض الطبية والمباحث العلائية ( فارسى ) — صفحة 2
مساهمون: اسماعيل الجرجاني ( زين الدين )
ص٢