بپودنهى كوهى نزديك است ، ليك از او لطيفتر است و او دارويى بزرگ است حيض آوردن را و كودك از شكم بياوردن را ، و رطوبتهاى غليظ لزج را كه اندر سينه بود به آسانى براندازد و او گرم است و خشك اندر درجهى دوم ، و بهتر هندى بود .
ماهودانه
ماهودانه « 1 » نباتى است ويرا برگى است دراز به بالاى انگشت ، و درازتر نيز چون اندر او نگرى بماهيى خرد ماند ، و ميوهيى بار آرد چنان كه گوزپنبه « 2 » ، و از او خردتر ، و اندر هر گوزى از او سه دانه است سياه ، چون دو درمسنگ مردم از او بخورد اسهالى كند ، كه هر فضولى بلغمى و صفرايى كه اندر معده بود بكشد و استسقا را نيك باشد ، و نقرس را و وجع المفاصل و عرق النسا را ، و همچنان اسهال كند كه يتوعها كند ، و او گرم است و خشك . اندر درجهى سيم اينهمه علتها را كه گفتيم نيك بود ، و ليكن منش گردا آرد .
ملوخيه
ملوخيه « 3 » جنسى است از خبازى ، و ذكرش با خبازى اندر باب خا برفت .
مصطكى
مصطكى « 4 » و كيا « 5 » و علك الرّوم « 6 » هر سه يكى است ، معده و جگر قوى گرداند و
هامش
( 1 ) - تخم گياهى است شيردار كه حب الملوك نامند و غير از حب السلاطين است .
( 2 ) - پنبهى ناشكفته كه در غلاف باشد و آن را غوزه و به عربى جوزقه گويند .
( 3 ) - قسمى است از خبازى و آن را ملوخيا نيز نويسند .
( 4 ) - بر وزن خستگى صمغ درختى است در بلاد شام و روم و ارمنيه صاحب مخزن گويد معرب مصطخاى يونانى يا مصطخى رومى است و دو قسم است نبطى و قبطى .
( 5 ) - اسم فارسى مصطكى است و در فرهنگ فارسى كيه بكسر اول و فتح ثانى ضبط شده است .
( 6 ) - نام عربى مصطكى است و علك بر وزن سلك است .