باب على حرف الميم
مياه « 1 »
قال اللّه تبارك و تعالى ،
وَ جَعَلْنا مِنَ الْماءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّ أَ فَلا يُؤْمِنُونَ
« 2 » ، و پيغامبر گفت صلى اللّه عليه الماء حيوة كلّ شىء « 3 » ، و گويند كه حاجت به آب از دو منفعت را بود ، يكى آنكه تن را ترّ دارد و هر جوهرى كه از او گشاده شود بدل بازدهد از جوهر ترّ و دوم غذا را به همه اقصاى تن برساند ، و تنك « 4 » گرداندش تا بجايهاى تنگ اندر تواند شد ، و راطا گويد كه حاجت به آب و استعمالش براى تندرستى بر درستان بپاييدن همىبايست ، و بيماران را بدارو دادن همىبايست ، پس حاجت به آب بيشتر بود كه بدگر چيزها كه نه بدرستى از او همىبگزيرد « 5 » و نه ببيمارى ، پس ضرورت افتاد كه طبع آبها بدانند ، تا آنچه بهتر استعمال كنند و آنچه جز بهترين است از او پرهيز كنند ، و گفت آب زندگانى جانوران است ، از قبل آنكه رطوبت غريزى بر ايشان ببايد كه قوام تن بدانست ، و هر تحليلى كه ببخار لطيف افتد از او بدل بازدهد با آنكه تركيب غذا كند تا باقصاى تن برسند ، اندر منفذهاى باريك كه طعام آنجا گذاره نتواند كرد تا آب ويرا تنك نگرداند پس از آن غذا رطوبتهايى خيزد كه بدل وى بود كه از تن تحليل افتاده باشدش « 6 » ، نه بدان
هامش
( 1 ) - جمع ماء چه اصل ماء ماه است .
( 2 ) - هر چيز صاحب جان ( جاندار ) را از آب آفريديم پس آيا تصديق نمىكنند و باور نمىدارند . سورهى انبيا آيهى 31 .
( 3 ) - آب مايهء زندگى هر چيز است .
( 4 ) - به دو ضمه يا بفتح اول و ضم ثانى : نازك و رقيق .
( 5 ) - ش : نه بهنگام صحت از او گزيرى است و نه بهنگام بيمارى .
( 6 ) - نص :
افتاد باشدش .