تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الأبنية عن حقائق الأدوية ( روضة الأنس ومنفعة النفس ) ( فارسى ) — صفحة 276

مساهمون:

ص٢٧٦

كبيكج

كبيكج « 1 » گرم و خشك است اندر درجه‌ى سيم سوزنده است ، تشنگى انگيزد ، و گرّ و برص را سود دارد چون بر او طلا كنند خاصه با شيطرج « 2 » ، و انگيان « 3 » .

كاكنج

كاكنج « 4 » كوهى بهست ، و آنكه از رز گيرند و اندر خورشيد بپرورند ، و او قوىتر كه حبّ العروس « 5 » ، و سرد است باعتدال و ادرار بول آرد ، و ريش كلى و مثانه ببرد .

كزمازج

كزمازج « 6 » را ذكر اندر باب جيم بگفتيم ، و گوزگندم « 7 » همچنين .

كنگرزد

كنگرزد « 8 » صمغ حرشف « 9 » است ، و ذكرش اندر باب حا برفت ليكن اينجاى اندكى ياد كنيم از آنكه آنجا بر ما برفته است ، و او سرد و نرم است قى
هامش
( 1 ) - بفتح دو كاف گياهى است كه به عربى كف الضبع گويند و در ماهيتش اختلاف است و در برهان جامع است كه بر وزن هليلج نوعى از كرفس صحرايى كه از سموم قاتله است . ( 2 ) - بذيل صفحه 204 رقم 1 رجوع شود . ( 3 ) - بذيل صفحه‌ى 12 رقم 7 رجوع شود . ( 4 ) - بذيل صفحه 234 رجوع شود . مرحوم بهمنيار در آنجا هم شرح نداده‌اند . بنا بر ضبط مخزن بفتح كاف و الف و فتح كاف و نون و جيم ، بكسر كاف دوم نيز آمده ، معرب كاكنهء فارسى است و نزد عامهء اهل فارس معروف به عروسك پس پرده ، بشيرازى كچومن . . . ( 5 ) - كبابه است و تخم نيلوفر هم گفته‌اند . ( 6 ) - بذيل صفحه‌ى 96 رقم 5 رجوع شود . ( 7 ) - بذيل صفحه‌ى 93 رقم 4 رجوع شود . ( 8 ) - بفتح كاف و گاف و كسر زاء صمغ كنگر است كه تراب القى و كنگرى هم گويند . ( 9 ) - بر وزن جعفر عربى كنگر است .