كمافيطوس
كمافيطوس « 1 » گرم است و خشك اندر آخر درجهى دوم ، و اندر او تلخى است ، لطيف گرداند فضول را و سدد جگر و سپرز بگشايد ، و ادرار بول و حيض آرد ، و يرقانى كه از سودا بود ببرد ، و جراحتها بهم آرد ، و عرق النّسا را سود كند ، و عسر البول را ، و وجع المفاصل را و درد شش را ، و كلى را زيان كند ، و اصلاحش مصطكى است و بهترش تازهتر است ، و شربتى از وى درمسنگى است بس .
كشت بر كشت
كشت بر كشت « 2 » گرم و خشك است اندر درجهى دوم ، لطيف است ، همه علتهاى سرد را سود كند ، و بمعجونهاى بزرگ اندر به كار آيد چون شليثا « 3 » و جذاز آن « 4 » .
كسيلا
كسيلا « 5 » گرم است و خشك اندر اوّل درجهى اوّل ، و لطيف است ، تن را فربه كند ، و معده را دباغت دهد ، و قوى گرداند ، و رطوبتى و بلغمى را سود كند .
هامش
( 1 ) - بضم كاف لفظى است يونانى بمعنى صنوبر الارض و آن گياهى است كه تمام انواع و اصنافش شبيه بصنوبر است مخصوصا در بوى .
( 2 ) - بر وزن هشت در هشت گياهى است كه به فارسى پيچك و به عربى عشقه گويند .
( 3 ) - نام نوعى از تركيبات افيونى كه بطرق مختلف ساخته مىشود و آن را ابهيله ذهبيه گويند زيرا يكى از اجزاء مهم و عمدهاش ابهل است .
( 4 ) - ظ : و جز از آن بمعنى و غيره .
( 5 ) - بر وزن ختيلا چوب گياهى است شبيه بروناس و آن را كسيله و كسيلى بر وزن قبيله و جليلى نيز گويند .