و اندر او قبض است ، و چون بخايند رطوبت و بلغم را از سر فروكشد ، و چون بكوبند و بر جراحت فشانند فراهم آرد و خون از او ببرّد ، و چون كسى كه زحير دارد وى با نانخواه « 1 » بخورد سود دارد ، و چون با مرّ « 2 » و زعفران و افيون بهم بر آميخته كنند و آنكه زحير دارد به زير برگيرد نيك باشد ، و كندر ذهن را تيز گرداند ، و قى را و خلفه « 3 » را منع كند و گوشت اندر ريش بروياند ، و خون بسوزاند ، و باشد كه وسواس آرد ، و چون از او بسيار خورند خفقان « 4 » را سود كند ، و قشارش « 5 » گرم و خشك است ، و قبضى قوى دارد ، و ليكن تيزى نيست اندر او ، و تجفيفى كند قوى و جراحتى كه همى دير به شود ، چون نيك بكوبند و بر او برپاشند فراهم آورد ، و اندر دارويى كه خون از بر برافكند سود دارد ، و كسى كه معدهاش ضعيف باشد ، و كسى كه ذرب « 6 » باشدش يا ريش رودگانى وى را منفعت كند امّا دود كندر خشكتر و گرمتر است از كندر ريش چشم را پاك گرداند ، و فعلش چون دود مرّ و ميعه « 7 » است و چون خداوند بواسير زير برسوزدش تجفيف كند .
كهربا
كهربا « 8 » سرد و خشك است اندر درجهى اوّل خون حيض و بواسير بازگيرد ، و خونى نيز كه از بر برافتد ، و خفقان را ببرد چون يك مثقال از او با ماورد و مصطكى بخورند ، درد معده را نيك بود ، و مادههايى را منع كند كه از سر بمعده همى
هامش
( 1 ) - بصفحهى 62 رقم 4 رجوع شود .
( 2 ) - بذيل صفحهى 42 رقم 6 رجوع شود .
( 3 ) - بكسر خاء بذيل صفحهى 164 رقم 1 و 220 رقم 4 رجوع شود .
( 4 ) - بذيل صفحهى 50 رقم 7 رجوع شود .
( 5 ) - بضم قاف پوستهاى رقيق كندر كه از بهم ساييده شدن آن جدا مىشود .
( 6 ) - بر وزن عرب بذيل صفحهى 41 رقم 3 رجوع شود .
( 7 ) - بر وزن بيضه بذيل صفحهى 27 رقم 13 و صفحهى 147 رقم 3 رجوع شود .
( 8 ) - بذيل صفحهى 195 رقم 2 رجوع شود .