قاقله
قاقله « 1 » گرم است و خشك اندر درجهى دوم ، معده و جگر قوى گرداند و بوى دهن خوش كند ، و منش گردا و قى بنشاند ، طبيعت ببندد ، و طعام بگوارد ، و ترّى از گلو ببرد .
قرنفل
قرنفل « 2 » دو جنس است نرّ و ماده ، و گرم است و خشك اندر درجهى دوم ، معده و جگر و اندامهاى باطن را سود دارد و بوى دهن خوش گرداند ، و معده قوى كند ، و قى و غثيان بنشاند و طبيعت ببندد ، و همه علتهاى سرد را سود كند ، و سوداييان را سود دارد ، و دل خرّم كند ، و هم درستان و هم بيماران را منفعت دارد ، و همه افزار ديكى را جز ماورد و كافور و صندل .
قنبيل
قنبيل « 3 » گرم و خشكست ، اندر درجهى دوم ، كرم و حبّ القرع را اندر شكم بكشد .
هامش
( 1 ) - بضم قاف دوم : هيل كه از افاويه عطريه و ميوهيى است هندى و دو نوع است قاقلهى صغار و قاقلهى كبار صغار راهل بويا و كبار راهيل باد گويند .
( 2 ) - بفتح قاف و راء و ضم فاء ثمر درختى است كه در جاوه مىرويد و آن را به فارسى ميخك گويند .
( 3 ) - بكسر اول بر وزن خنزير دوايى است كه در ماهيتش اختلاف است نوعى از شبنم آميخته به خاك و نوعى از گل و نوعى از رمل و تخم سرخس گفتهاند و صاحب مخزن گويد شنيدهام مغز ميوهى درختى كوهى است .