شكاع
شكاع « 1 » گرم و خشك است اندر درجهى دوم ، تبهاى كهن را سود دارد ، و حيض بازگيرد ، و جراحتها فراهم آورد .
ششبداز
ششپياز « 2 » معروف بفانيرستينست « 3 » ، و او گرم و خشك است اندر درجهى دوم ، ادرار البول آرد ، و سختى طحال را منفعت دارد ، و تحليل كند ، و بهترين او سپيد باشد .
شقايق
شقايق دو جنس است ، كوهى و بستانى و اندر او جلاست و تحليل ، و خاصيّت وى آنست كه موى را سيه گرداند ، و ريشهاى زشت را پاك كند و آن علت را كه پوست بازافكند اصل ببرّد ، و عصارتش اثرهاى ريش چشم را ببرد ، و مغز را پاك كند چون ببينى بازافكنند و بيخش چون بخايند بلغم را اصل ببرّد ، و مغز پاك كند ، و حيض فراز آرد چون به زير برگيرند ، و او گرم و خشك است اندر درجهى دوم .
هامش
( 1 ) - در لغت عربى و در كتب صيدله شكاعى بضم اول و الف مقصور در آخر ضبط شده و شكاع در مآخذ موجوده ديده نشد و شكاعى نوعى از باد آورد است كه چرخه نيز گويند .
( 2 ) - در مخزن ششبندان نوشته شده و در فرهنگ فارسى است : ششنبدان ( * ) بر وزن فرزندان درخت تاك صحرايى است .
( * ) مرحوم بهمنيار به اين صورت نوشتهاند .
( 3 ) - اين كلمه در « نص » بدين صورت نوشته شده و در مخزن چنين مسطور است كه فاشرستين بكسر شين و راء است و آن را به عربى كرمة السودا ، و به فارسى ششبندان سياه و بشيرازى ششبندان گويند و بعضى بتشديد تا ، فاشرستين تلفظ كنند و گويند معنى آن داروى شصت علت است . ت .