تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الأبنية عن حقائق الأدوية ( روضة الأنس ومنفعة النفس ) ( فارسى ) — صفحة 195

مساهمون:

ص١٩٥
با پودنه و زيره و زنجبيل به كار برندش و خاصيت زنجبيل آنست كه ريشهاى كهن را تجفيف كند نيك .

سجبستان

سگبستان « 1 » سرد و تر است اندر درجه‌ى اوّل طبيعت نرم گرداند ، و سعالى كه از حرارت و خشكى بود بنشاند .

سندروس

سندروس « 2 » گرم و خشك است اندر درجه‌ى دوم خون كه از بر برافتد بازگيرد ، و دودش بواسير را نيك بود ، و قوّتش چون قوّت كهرباست « 3 » .

ساطل

ساطل « 4 » داروى هندوى است بكمى ماند ، خلطهاى مجتمع مختلف را بكاهد و گرم و خشك است اندر درجه‌ى دوم .
هامش
( 1 ) - ميوه‌يى است شبيه بعناب كه اكنون سپستان گويند و معروف است و اصلش گويند سگ‌پستان بوده و مؤلف اصل آن را به صورت معرب و فارسى آورده است . ( 2 ) - بفتح سين و دال چيزى است زردرنگ شبيه بكهربا و از نوع كهربا و بعض قطعاتش سرخ‌رنگ و از كهربا خردتر است و نزد عوام مشهور بكهرباست و روغن كهربا كه نقاشان به كار مىبرند از آن ساخته مىشود . ( 3 ) - بفتح كاف و ضم راء بمعنى رباينده‌ى كاه و آن صمغ درختى است كه در بلاد بلغار و مغرب و نواحى سرد برف‌نشين مىرويد و آن صلب و شفاف و طلايىرنگ و ديرگداز است و چون بدست بمالند تا گرم شود بوى ليمو از آن آيد و خرده‌ى كاه و پنبه و ابريشم را بربايد يعنى جذب كند و به خود بچسپاند . ( 4 ) - اين نام در مخزن و ديگر كتب كه در دست است بشين معجمه و در حرف شين ضبط شده است و بهر صورت بر وزن باطل دوايى است هندى شبيه بفطر ( سماروغ ) خشك و باندازه‌ى باقلايى در طعمش تلخى و پوستش پرچين و ميان سياهى و سرخى است به فارسى آن را روشنك گفته‌اند .