سساليوس
سساليوس « 1 » كاشم « 2 » رومى بود ، و بعضى طبيبان گويند انجدان رومى است ، ادرار البول آرد ، و صرع و ربو و انتصاب نفس « 3 » و نفخ شكم را سود دارد ، زادن خوار « 4 » گرداند گرم است و خشك اندر درجهى دوم .
سكبينج
سكبينج « 5 » گرم است اندر درجهى سيم خشك اندر دوم ، تحليل كند اثرها را از چشم پاك كند و فاضلتر داروى است آب چشم و تير كيش را كه از خلط غليظ افتاده باشد « 6 » ، و قولنج و صرع و فالج و استسقا را سود كند ، و زخم كژدم و زخم مار را منفعت دهد چون بر او طلا كنند و يك مثقال بخورند ، جراحتها بهم آورد و بول و طمث بگشايد ، و سنگ اندر كلى و مثانه خرد كند و ترّى از چشم بكشد چون در وى كشند آنگه كه آب اندر چشم خواهد آمدن ، و دندانهاى خورده « 7 » را نيك بود .
هامش
( 1 ) - در مخزن سيساليوس ضبط شده بذيل صفحهى 12 رقم 6 و 7 رجوع شود .
( 2 ) - بر وزن هاشم .
( 3 ) - بذيل صفحهى 13 رقم 7 رجوع شود .
( 4 ) - بمعنى آسان مقابل دشخوار بمعنى مشكل .
( 5 ) - معرب سكبينه بفتح سين : صمغ گياهى است در شكل شبيه بخيار و بهترين آن را از موضعى نزديك باصفهان كه نامش « ماه » است آورند ، در نص سكپينج بياء فارسى نوشته است .
( 6 ) - نص : افتاد باشد .
( 7 ) - دندان سوراخ و سياه شده كه عامه در محاوره « كرمخورده » گويند .