و اندر هر دارو كه اسهال سودا كند او را بياميزند منفعت كند ، كه آن را تقويت كند ، و ماليخوليا و صرع و داء الثعلب و مجذومان را سود دارد ، و گر تازه آماسى باشد كه بر او طلا كنى منفعت كند ، و روغنش گرمست و تيز ، فالج را و لقوه و خدر و رعشه و تشنج را كه از رطوبت بود ، و خاصه استرخاى عصب را و همه بيماريهاى سرد را سود كند و بهترين روغن اوى آن بود كه از پوست بيخش بود ، و اين روغن بجاى روغن بلسان كار كند ، و هرچه تازهتر بهتر بود ، و گرم و خشك است اندر درجهى سيم ، و اسهال بلغم لزج كند ، و صفرايى مردم را زيان كند ، و بلغمى را سود كند ، و خاصيتش اسهال و كشيدن بلغم لزج است ، و سحج آرد ، و اصلاحش كثير است ، و شربتى از او دو دانگ است .
حرمل
حرمل « 1 » كه سپند خوانند گرم است و خشك اندر درجهى سيم ، خلطهاى غليظ لزج را ببرد ، و تحليلى قوى كند ، و ادرار البول آرد ، و چون بكوبند و بانگبين بسرشند و زهرهى ماكيان اندر او كنند و زعفران و عصارت رازيانه سود كند تاريكى بصر را ، و وجع المفاصل را نيز كه از خلطهاى غليظ خيزد و قى آرد ، و خاصيّتش آنست كه خلط از بند گشايها « 2 » ببرد و درد سر آرد ، و اصلاحش كثير است ، و بهترينش آنست كه سرخرنگ شده بود ، و شربتى از او سه درمسنگ است راست .
هامش
( 1 ) - فر : بر وزن صندل گياهى است كه دانهاش چون كنجد است . مخ : بر وزن صندل و جندب و درهم نوعى از سداب كوهى كه اسپند گويند . ت .
( 2 ) - نص : بند و گشايها نوشته است .