تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الأبنية عن حقائق الأدوية ( روضة الأنس ومنفعة النفس ) ( فارسى ) — صفحة 97

مساهمون:

ص٩٧
اندر باب را با رمّان گفته آيد .

جنطيانا

جنطيانا « 1 » اصل حنظل رومى است ، و منفعت وى اندر باب حا گفته آيد .

جص

چنين گويد جاطك هندى كه جصّ « 2 » سرد و خشك است اندر درجه‌ى دوم رعاف ببندد ، چون به سركه بسرشند و بر سر آلايند ، و چون بر استخوان شكسته طلا كنند و بر سوخته‌ى آتش ، سود كند ، و ليكن برشكسته همچنين تنها بايد ، و بر سوخته با سپيده‌ى خايه ، و خون بازگيرد ، و چون بسايند با گل ارمنى و عدس و عصارت هيوفقسطيداس « 3 » و به آب مورد نرم كنند ، و با سركه بر پيشانى مالند رعاف بازگيرد و چون با گرد آسيا بياميزند و موى خرگوش اندر اوى افكنند و بسپيده‌ى خايه فراز گيرند و بر رگ نهند كه شريانش بريده بود خونش بازگيرد .

جندبيدستر

جندبيدستر « 4 » گرم و خشكست اندر درجه‌ى سيم . لطيف است و تحليل كن سود كند چيزهايى را كه از سبب خلطهاى بلغمى لزج خيزد و گرميى قوى كند به زودى خواهى درون به كار برخواهى بيرون ، بادهاى غليظ را سود كند اندر رودگانى و لقوه
هامش
( 1 ) - بكسر جيم و طا ريشه‌يى است دوايى كه به فارسى كوشاد بر وزن فولاد گويند . ( 2 ) - بفتح اول : معرب گچ كه جبسين نيز گويند به فارسى . ( 3 ) - در مخزن بدون ياء « هوقسطيداس » و در محلى با ياء نوشته شده و صاحب مخزن گويد بفاء هم ضبط كرده و « هوقسطيداس » گفته‌اند اما جمع ميان فا و قاف بطورى كه در اينجا نوشته شده است در مآخذ ديگر ديده نشد ، و بهر صورت عصارهء لحية التيس و بقولى نوعى از طرثوث است . ت . ( 4 ) - بر وزن تند بىرهبر خايهء حيوانى آبى شبيه بسگ ، ليكن غير از سگ آبى است و آن را آش بچگان گويند . ت .