و جالينوس چنين گويد كه هركه به عادت كند كه هر روز نيم درمسنگ از اين معجون بخورد از آن ايمن بود كه كس او را زهر قاتل تواند دادن از آنكه بر او كار نكند ، و حنين اسحق چنين گفت كسى را كه بيم باشد از آنكه زهرش دهند داروى نشناسم فاضلتر از اين ، ازيرا كه شرّ همه زهرها از او بازدارد ، و دشتى از وى آنكه اسقورديون گويندش هم بدرجهى اويست و لطيف است ، و سدد گشايست و ادرار البول و حيض آرد ، و عضل را كه از هم بشده بود « 1 » منفعت كند و جراحتهاى عظيم را فراهم آورد ، و ريشهاى زشت را سود دارد و نيز با همه زهرها بكوشد ، و اينهمه علتهاى سرد را كه ياد كرديم منفعت دهد .
ثعلب
اندر ثعلب « 2 » جالينوس گويد كه چون روباه را بگيرى زنده يا كشته ، و اندر لوى « 3 » نهى و بپزى در آبى كه پيش از آنكه وى را اندر او نهى بسيار جوش برآورده بود « 4 » پس او را اندر آن آب نهى و همىپزى تا از هم بشود ، پس آن آب اندر جايى كنى تا بيمار اندر وى نشيند دو ساعت و بيرون آيد از او ، و آنگه دگرباره گرم كنند و باز هم اندر او نشيند دو ساعت ، و هم بر اين عادت سه روز چنين همىكند بامداد و شبانگاه ، به روزى دو بار ، هربارى دو ساعت اندر آن باشد ابن بيمار ، سه روز از اوّل ماه ، و سه روز اندر ميانهى ماه ، و سه روز اندر آخر ماه اندامهاى سستشده را از فالج يا رعشه يا خدر منفعتى كند عظيم ، خاصه خداوند نقرس سرد را ، كه وى را زود به كند به چند روز ، و باشد كه تا زيد نيز آن نقرس را نبيند ، الّا كه بد تدبيرى پيش گيرد ، و گر روباه را همچنان بزيت بپزند ، و آن زيت بر بند و گشايها چكانند تحليل كند تحليلى قوى ، و او گرم است و تيز سخت .
هامش
( 1 ) - نص : بشد بود .
( 2 ) - بر وزن مطلب : روباه .
( 3 ) - ظاهرا مخفف لويد است و لويد بر وزن نويد ديگ و پاتيل سرگشاده را گويند .
( 4 ) - نص : براورد بود .