سرعت اكسيداسيونهاى سلولى ، و بالنتيجه افزايش حرارت كلى بدن شده ، و به اين ترتيب درجهء حرارت بدن بالا مىرود ؛ و بطؤ عمل آنها بالعكس باعث كندى احتراقات ، و نقصان توليد حرارت كلى و كاهش درجهء حرارت مىگردد ؛ و چون بنوشتهء
Sezari
، اعمال مختلفهء غدد مترشح داخلى تحت تأثير عوامل گوناگون غالبا تحريك و يا متوقف مىگردد ، از اينجا مىتوان پى برد كه اختلال توليد حرارت و افزايش يا كاهش درجهء حرارت بدن در بين افراد بشر تا چه اندازه زياد است ، از طرف ديگر مىدانيم كه اين اختلال توليد حرارت و افزايش و كاهش درجهء حرارت ايجاد اختلالات گوناگون در اعضاء بدن نموده و مىتواند انواع بيماريها را بوجود آورد ، و پزشك براى تشخيص دقيق اين اختلالات بايد قبل از هر چيز ، ميزان حد اقل حرارت توليدى هر فرد را كه نمودار كاملى از فعاليت حياتى و شخصيت فردى خاص اوست و بنام متابوليسم بازال معروف مىباشد بدست آورد ، تا بتواند بدرمان اختلالات مزبور بپردازد ، ولى همانطور كه در امتحان نبض و قلب و اندازهگيرى فشار خون عواملى از قبيل حركات بدنى و تحريكات عصبى و هيجانات روحى ، و استعمال قبلى بعضى غذاها و داروها دخالت كرده ، و مانع تشخيص صحيح مىگردد ، و براى امتحانات بالينى دقيق بايد بدن را از دخالت اين عوامل بر كنار داشت ، به همين ترتيب براى تعيين حد اقل حرارتى كه بدن در مدت يك ساعت يا 24 ساعت شبانه روز توليد مىكند ، بايد از عواملى كه باعث اخلال هستند احتراز نمود .
يكى از اين عوامل حركات بدنى است . طبق آزمايشى كه به عمل آمده معلوم شده است كه يك شخص سالم و طبيعى به وزن 65 كيلوگرم ، اگر فعاليتش منحصر بحركات عادى و لازم در منزل باشد ، در مدت 24 ساعت 2500 كالرى بزرگ حرارت توليد مىنمايد ، ولى يك كارگر آهنگرى كه حركات بدنى شديد دارد در همين مدت خيلى بيشتر از 2500 كالرى حرارت ايجاد مىكند ، و بالعكس اگر شخصى در تمام مدت شبانه روز در روى بسترى آرميده و استراحت بدنى كامل داشته باشد ، خيلى كمتر از 2500 كالرى حرارت توليد نموده و اگر ساير شرايط هم رعايت شود حرارت مزبور به ميزان حد اقل مىرسد .
عامل دوم درجهء حرارت محيط است ؛ اگر محيط خارج سرد يا گرم شود بدن براى اينكه حرارتش در حدود 37 درجه ثابت بماند ، عليه اين سرما و گرما مبارزه مىكند . براى مبارزه با سرما بر احتراقات داخلى خود افزوده و براى مبارزه با گرما بر تعريق جلدى و تبخير ريوى مىافزايد تا بدن خنك شود ؛ ولى كار اين دستگاههاى خنككننده ، هميشه همراه با توليد حرارت مىباشد ، پس بدن چه در سرما و چه در گرما بر ميزان توليد حرارت مىافزايد .
بتجربه معلوم شده است كه اگر شخصى با لباس بوده ، و درجهء حرارت خارجى 18 درجه باشد هيچگونه احتياجى بمبارزه با سرما و گرما نداشته ، و بدنش نسبت بموقعى كه هوا سرد يا گرم است كمترين مقدار حرارت را توليد مىكند . اين درجهء حرارت را نقطهء خنثى حرارتى « 1 » مىنامند .
سومين عاملى كه باعث تغيير در حرارت توليد شدهء بدن مىگردد ، عبارتست از استعمال
هامش
( 1 ) -Neutralite thermique