ذخيرهء خوارزمشاهى در مدت نهصد سالى كه از تاريخ تأليف آن مىگذرد ، همواره مانند قانون ابن سينا مورد مطالعه و استناد اهل علم و مخصوصا پزشكان قديم بوده است . در حال حاضر نسخى خطى از اين مجموعهء نفيس و ذى قيمت كه مشتمل بر ده مجلد در يك كتاب قطور است ، در كتابخانههاى معتبر كشورهاى بزرگ اروپا و امريكا يافت مىشود . چندين نسخهء كامل و بعضى نسخ ناقص از اين كتاب نيز در كتابخانهء دانشكدهء پزشكى تهران ، كتابخانهء مجلس شوراى ملى ، كتابخانهء مدرسهء عالى سپهسالار و كتابخانهء حاج حسين آقا ملك موجود است .
ندرتا بعضى از دانشمندان و علاقمندان بتحقيق و مطالعه ، از جمله همكار دانشمند و عزيزم آقاى دكتر محمد حسين اعتمادى ، مجموعهء ده مجلد ذخيرهء خوارزمشاهى يعنى دورهء كامل آن را در كتابخانهء خصوصى خود دارند كه نگارندهء اين سطور با همكارى و تشريك مساعى ايشان و نيز راهنمائيهاى خردمندانهء همكار دانشمند ديگرمان آقاى دكتر محمد شهراد استاد طب قديم ، نسخ متعدد و مختلف اين مجموعهء نفيس را با مراجعه به كتابخانههاى فوق الذكر با يكديگر مقابله كرده ، و چون در هريك از اين نسخ خطى ، اغلاطى وجود داشت ، با سعى و دقت فراوان و مقابلهء سطر بسطر اين كتابها ، صحيحترين متن را انتخاب و پس از افزودن توضيح و تفسيرهاى لازم اينك مجلد اول آن را تقديم ارباب دانش و ادب مىنمائيم .
قاطبهء دانشپژوهان و مخصوصا پزشكان دانشمندى كه صفحات اين مجموعهء نفيس را مطالعه مىنمايند ، تصديق خواهند فرمود كه در مدت يك قرن گذشته ، از نظر احياى آثار علمى دانشمندان قديم ايران ، خدمتى به اين بزرگى بفرهنگ و تمدن اصيل ايران انجام نگرفته است . اين اقدام بزرگ را حقا بايد مرهون انجمن آثار ملى و مخصوصا توجه و علاقهء شخص تيمسار سپهبد آق اولى رياست محترم هيئت مديرهء انجمن مزبور دانست كه با همت و كوششى خستگىناپذير در
اصول و مبانى نظرى طب سنتى ( گزيده اى از كتاب نخستين ذخيره خوارزمشاهى ) ( فارسى ) — صفحة مقدمه 23
مساهمون: سيد جواد مصطفوى
صمقدمه ٢٣