گيرد دشوار خوشنود شود و لجوج باشد و همهء تن نيز خشك باشد اگر ترى جگر با خشكى دل برابرى نكند .
دل تر - نبض نرم باشد و مرد زود از هر كارى متغير شود و زود خشمگين گردد و زود ساكن شود و همهء تن نرم باشد اگر خشكى جگر با ترى دل برابرى نكند .
دل گرم و خشك - نبض صلب باشد و عظيم و سريع و متواتر و نفس نيز همچنان باشد و بر سينه و حوالى آن موى بسيار باشد و مرد اندر همهء كارها سبك باشد و جلد و لجوج و زود خشم گيرد و دير ساكن شود و همه تن گرم باشد و هرگاه كه سينه پهن باشد و دل گرم و خشك نفس اندر عظم و سرعت و تواتر از حد بيرون باشد .
دل گرم و تر - نبض و نفس هر دو عظيم باشد و سريع و متواتر نباشد و سبكى و جلدى اندر كارها از مزاج گرم و خشك كمتر باشد و موى بر سينه لختى كمتر باشد و زود خشم گيرد و زود ساكن شود .
دل سرد و تر - نبض نرم باشد و مرد بددل و كسلان باشد و بر سينه موى ندارد و سازنده باشد و لجاج دشمن دارد .
دل سرد و خشك - نبض صلب باشد و صغير و نفس معتدل باشد و بر سينه موى نباشد و كسلانى بدان اندازه نباشد كه مزاج سرد و تر و لختى سبكبار باشد ليكن بسى جلد نباشد و اندر وى نشاطى نباشد و خشم كمتر گيرد و اگر وقتى خشم گيرد كينه آن باوى بماند .
فصل 4 - اندر شناختن مزاجهاى جگر
جگر گرم - گفتيم كه رگهائى كه از جگر رستست آن را آورده گويند هرگاه كه مزاج جگر گرم باشد آورده فراخ باشد و صفرا بسيار تولد كند و خون گرم باشد و همه اندامها نيز گرم باشد اگر دل سرد با وى برابرى نكند و اندر سالهاى كهولت سودا تولد كند و بر شكم خاصه بر نيمه راست موى بيشتر باشد .
جگر سرد - آورده تنگ باشد و باريك و رطوبت اندر وى بسيار باشد و خون