تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اصول و مبانى نظرى طب سنتى ( گزيده اى از كتاب نخستين ذخيره خوارزمشاهى ) ( فارسى ) — صفحة 77

مساهمون:

ص٧٧
غدد فوق‌الذكر ايجاد نموده و بالنتيجه متابليسم بازال را پائين آورد ، و به اين ترتيب از شدت و سرعت اكسيداسيونها كاسته ، بدن را سرد نمايد . امروزه به خوبى مىدانيم كه سرعت و بطوء احتراقات بدن باعث افزايش و كاهش متابليسم بازال و در نتيجه بالا رفتن و پائين آمدن درجهء حرارت بدن مىشود ، سرعت و بطوء احتراقات نيز زمام امورش بدست بعضى از غدد مترشحهء داخلى مخصوصا تيروئيد مىباشد ؛ اگر در اثر تحريك اين غده ، تيروكسين زياد ترشح شود ، احتراقات شديد شده ، درجهء حرارت بدن بالا مىرود ، و گرماى حاصله گاهى باندازه‌اى محسوس است كه شبيه بحرارتى مىباشد كه در اثر حركات بدنى و انقباضات شديد عضلانى در بدن پيدا مىشود ، ولى اگر عاملى مانع از ترشح تيروكسين شود ، و از مقدار اين هرمون در خون بكاهد ، سرعت اكسيداسيونها و شدت احتراقات بدن كم شده و برودت ايجاد مىشود ؛ احتراق مواد غذائى را در بدن مىتوان مشابه با سوختن بنزين در ماشين ، و غدهء تيروئيد را مىتوان شبيه به كاربوراتور دانست . در اتوموبيل نيز هرگاه بنزين از كاربوراتور در هر واحد زمان به مقدار بيشتر يا كمتر داخل سيلندر شود ، به همان نسبت عمل احتراق با سرعت يا كندى انجام گرفته درجهء حرارت موتور بالا يا پائين مىآيد . بهترين و كاملترين نمونه از سرعت و بطوء احتراقات در بدن را بايد در بيمارى بازدو « 1 » ( كه در آن غدهء تيروئيد منتهاى شدت عمل را دارد ) و ميكسدم « 2 » ( كه در آن ، فعاليت غدهء تيروئيد فوق‌العاده كاهش يافته است ) مشاهده نمود . در بيمارى بازدو « 3 » معاوضات « 4 » فزونى يافته و احتراقات ارگانيك سريع شده است . از روى اندازهء متابليسم بازال مىتوان بطور دقيق بر افزايش احتراقات بدن بيمار پى برد . اين افزايش متابليسم بازال در بيمارى بازدو بحديست كه در هيچ مرضى نظير آن ديده نمىشود . معمولا 40 در 100 و بطور متوسط 75 در 100 ، و گاهى 100 در 100 متابليسم بازال فزونى يافته است . افزايش متابليسم با افزايش توليد حرارت همراه است ، و ازآن‌رو مىتوان فهميد كه چرا اين بيماران خوف الحراره « 5 » دارند ، جامهء كلفت و ستبر نمىپوشند ، روانداز خود را بيك‌سو مىافكنند از گرما بهراس اندرند و بحرانهاى عرق خيز دارند گاهى درجهء حرارت بدن اين بيماران در اثر شدت و سرعت احتراقات از 38 درجه هم بالاتر است . در ميكسدم حرارت بدن پائين است ، و بين 36 درجه و 37 درجه نوسان دارد « 6 » بدن بكمترين سرمائى حساس است ( بيمار ممكن است ساعتها كنار آتش بواسطهء حس سرمائى كه دارد بنشيند و نتوان او را به آسانى از جا برخيزاند ) ، متابليسم بازال فوق‌العاده پائين است ( 15 در 100 تا 75 در 100 ) ، اين بطؤ و كندى عمومى تغذيه مولود كمى يا عدم ترشح غدهء تيروئيد مىباشد . اما دليل متكى بتجربهء علمى كه نشان مىدهد خوردن كلم چند روز پى در پى باعث وقفه در ترشح تيروكسين و نقصان متابليسم بازال شده و بالنتيجه درجهء حرارت بدن را پائين مىآورد « 7 » :
هامش
( 1 ) -Basedow( 2 ) -Myxoedeme( 3 ) - به كتاب « علم الغدد » جلد 1 صفحهء 189 مراجعه شود . ( 4 ) -Echanges( 5 ) -Thermophobie( 6 ) -Sezaryدر كتاب ( بيماريهاى غدد مترشح داخلى ) مىنويسد درجهء حرارت بدن اين اشخاص تا 35 درجه نيز پائين آمده و بعلاوه حتى در فصل تابستان هم از سرما شكايت داشته لباس زياد مىپوشند . ( 7 ) - كتاب علم الغدد جلد 1 صفحهء 200