تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اصول و مبانى نظرى طب سنتى ( گزيده اى از كتاب نخستين ذخيره خوارزمشاهى ) ( فارسى ) — صفحة 72

مساهمون:

ص٧٢
برودت ( سردى ) در شخصى نمايد ، دلالت دارد بر گرمى يا سردى مزاج آن شخص ، مشروط بر اينكه اين گرمى و سردى بسبب امر خارجى عارض آن شخص نشده باشد ؛ و در مباحث جداگانه‌اى تحت عنوان : مسخنات و مبردات ، كليهء عوامل گرم‌كننده و سردكنندهء بدن را كه باعث افزايش يا كاهش درجهء حرارت اشخاص مىشود ذكر كرده‌اند . اينك براى اينكه معلوم شود اين عوامل همانهاست كه در شرايط متابوليسم بازال در كتب امروزه قيد شده است ، و بنابراين ثابت گردد كه اطباى قديم براى تشخيص مزاجهاى گرم و سرد همان شرايط را به كار مىبردند كه امروزه براى اندازه‌گيرى متابليسم بازال به كار مىبرند ، بشرح اين شرايط نقل از كتابهاى فيزيولوژى جديد و تطبيق آنها با مطالب مندرج در كتب طب قديم مىپردازيم . در كتاب فيزيولوژى تأليف دكتر على كاتوزيان جلد 2 صفحهء 223 مىنويسد :

شرايط متابليسم بازال

براى اندازه‌گيرى متابليسم بازال كه بوسيلهء اسباب بنديكت ، كروگ و يا كنىپنيك انجام مىگيرد ، شرايطى لازم است كه عبارتند از : 1 - براى جلوگيرى از « اثر ديناميك مخصوص مواد غذائى » بايد : اولا از 24 ساعت قبل از آزمايش ، مواد سفيده‌اى را از غذاى شخص حذف نموده ، و در اين مدت تحت رژيم مواد هيدروكربنه و مقدار كمى چربى قرار گيرد ؛ غذاى او منحصر به سيب‌زمينى ، پوره ، مربا ، مقدار كمى كره ، عسل ، كمپوت ميوجات و سبزيجات تازه ، اسفناج پخته ، كدوى پخته و شير باشد ؛ ثانيا از 12 تا 16 ساعت قبل از آزمايش ، شخص بايد در حال روزهء كامل باشد . 2 - استراحت بدنى و فكرى - در تمام مدت روزه‌دارى ، شخص بايد از انجام كارهاى بدنى و تمرينات عضلانى خوددارى نمايد و يك ساعت قبل از آزمايش نيز روى تختخوابى دراز كشيده مطلقا استراحت نمايد . در مدت يك ساعت استراحت بدنى بايد شخص استراحت فكرى نيز داشته ، بعلاوه اطراف او سكوت كامل حكمفرما باشد ؛ 3 - درجهء حرارت اطاق آزمايش بايد در نقطهء خنثىى حرارتى باشد . اين درجهء حرارت براى انسان مطبوع و هيچ احساس سردى و يا گرمى نمىكند ، بنابراين بدن در مقابل سرما و يا گرما مبارزه‌اى نمىنمايد . نقطهء خنثىى حرارتى براى انسان با لباس ما بين 16 تا 20 درجه و بطور متوسط 18 درجه مىباشد ؛ 4 - نظر باثراتى كه بعضى داروها مانند تيروكسين ، آدرنالين ، يد و غيره در روى متابليسم بازال دارند ، بايد 48 ساعت قبل از آزمايش از استعمال هرگونه دارو بهر شكل و از هر راه كه باشد خوددارى شود . اكنون اين شرايط را يكى يكى مورد بررسى قرار مىدهيم :