الارض متعلق به دولت خواهد بود .
بزرگتر و معمورتر از همهء بازارهاى « روسيه » ، كه در جمعيت و مناسبت مكان و سهولت خريدوفروش از غرايب دنيا است و براى خلق مملكت باعث كارگشايى كلّى است ، بازارى است كنار رود « اتل » و متصل به شهر « نژده » و 3 منزلى « مسكو » و محل عبور اكثر شهرهاى روسيه ، كه به مكاره مشهور است .
در هذه السنه ، روزنامهء خريدوفروش اين بازار را حقير جويا شده است ؛ 8 كرور و 584 ، 184 تومان پول « ايران » فروش اين بازار شد ؛ و 6 كرور و 295 ، 293 تومان خريد .
ابتداى زمان اين بازار ، پانزدهم ماه « يول » روسى است ، كه وسط تابستان و با پانزدهم « تموز » ، ماه رومى ، مطابق است ؛ و انتهاى زمان آن بيست و پنجم ماه « اوغوست » روسى است ، كه موافق است به بيست و پنجم « آب » ، ماه رومى .
مدت نصب بيرق در اين بازار 40 روز است و نظر به كثرت خلق ، كه عبور ايشان جز بهمرور ممكن نيست ، 10 روز بعد از برداشتن « بيرق » نيز « ينرالها » و صاحب منصب و پياده و سوارهنظام به محافظت و توقف مأمورند .
با وصف اين ، باز اكثر « احمال » و « اثقال » اهل معامله ، در انبارهاى مكاره و شهر « نژده » مىماند براى سال آينده .
در كثرت خلقى كه از 5 قسمت زمين مىآيند ، هرچه گفته مىشود ، اغراق نيست . و چيزهاى تحفه و تازه و اختراعات هر جاى از دنيا را ، همهساله در اين مكان حاضر مىكنند ؛ اعم از اينكه خريدار به هم مىرسد يا نرسد .
و به ملاحظهء « طرفه » و « ناز » ها ، كه سالبهسال يافت مىشود ، [ در ] غالب سنوات ، پادشاهزاد [ ه ] هاى اروپا و پسرهاى امپراتور « 1 » ، به تماشاى امپراتور « 2 » آيند .
مكان مكاره سابقا چندان معمور نبود . مذكور است [ كه ] تا 20 سال قبل ، عمارت و آبادى جزئى داشت ؛ و در تصرف شخص رعيتى بود كه او از عهدهء ضبطوربط و تعمير آن برنمىآمد .
او « عمارت » و « ملكيت » خود را به « دولت » منتقل كرد . وكلاى دولت ، نظر به قابليت مكان و امكان راههاى سهل المسالكى كه به هر سمت داشت ، ملاحظهء منفعتهاى كلى در ترتيب و تجديد عمارت آنجا كرده ، در يك سال بهقدر ضرورت ، خلايقى كه در اين سنوات به آنجا مسافرت دارند ، دكاكين و انبارها به
هامش
( 1 ) . در اصل : انپراطور
( 2 ) . در اصل : انپراطور