مدرس [ ه ] هاى ممالك محروسهء روسيه
من حيث المجموع 2149 [ باب ] است .
567 باب آن « تعليمخان [ ه ] هاى كوچك » است براى « اطفال مبتدى » ، كه حاصل آن « خواندن » و « نوشتن » است و بس .
1062 باب در « مرتبهء دويم » است . حاصل آن علاوهبر نوشتن و خواندن ، دانستن حساب است .
433 باب در « مرتبهء سيّم » است ، به جهت درس قرائت ، كه به منزلهء « نحو » و « صرف » است و ربط عبارت و تحقيق معانى الفاظ از او حاصل مىشود . و تا اين مرتبه درس را همهء صنف خلق اذن مدار است و تحصيل دارند .
77 مدرسه در مرتبهء چهارم واقع است ، كه « ممتاز » مىگويند و در اينها « جغرافيا » و « نجوم » و فراگرفتن « زبانها » و « طب » و « هندسه » درس مىدهند و غير [ از ] اولاد صاحبان منصب و اشراف ، ديگرى را در اين مدرسهها راه نيست . اينها نيز در صورتى راه دارند ، كه در مدرس [ ه ] ها [ ى ] پيش ، درس را كامل كرده باشند .
10 مدرسه در « مرتبهء پنجم » واقع است ، كه بعد از درس همهء مدرس [ ه ] ها قابل تحصيل اينجاها خواهند شد ؛ و چون در اين مرتبه ، محصل همه علمى به حدّ كمال است ، كاملين اينجاها در صورت تصديق معلمين ، همه قابل به « ينرالى » مىشوند .
و اين هم 3 درجه دارد :