تذكره عبور
ممالك « روسيه » به اقسام مختلف است ، و با كاغذهاى متغاير و قيمتهاى متفاوت .
[ مصراع ]
نه چنان در كمند پيچيدى . كه مخلص شود گرفتارت .
از اين كاغذها ، هركدام كه اسم پادشاه بر او نقش است ، « باشبرد » مىگويند و الّا « بليت » است . رعيت خارج اگر از بلاد روسيه عزم مسافرت كند ، 2 حالت دارد :
چنانچه به ولايت خود معاودت نمايد ، متعارف اين است كه اولا يك ورق « كاغذ عقابدار » از « خزانهچى » به مبلغ 2100 دينار بخرد و به حاكم ولايت در اين كاغذ بنويسد كه : « من از اهل فلان ولايتم . صنعت و شمايل و سن و كسب و مكان من فلان بود ، و حال به وطن عازمم » .
« دفترخانهء حاكم » نيم منات از اين شخص توقع مىكنند ، و در حاشيهء آن كاغذ به « كلانتر شهر » و « بزرگ اصناف » خطاب مىنويسند كه : اين شخص عازم است . آنها را اگر به او رجوعى و حسابى نيست ، خواهند نوشت و نوشته باز به « دفترخانه حاكم » برمىگردد و به اذن و ملاحظهء ايشان ، اين شخص « كاغذ بليت » از « خزانهچى » به مبلغ 1100 دينار مىخرد و « دفترخانهء حاكم » در اين كاغذ خواهند نوشت : « اين شخص مرخص است . »
و « حاكم » نيز در ذيل نوشته ، دست خواهد گذاشت ؛ يعنى اسم خود را مىنويسد و پهلوى آن به مهر حكومتى ، كه فى الحقيقه مهر دولتى است ، پاكت مىكند و به اين شخص مىدهد .