عمارت كرد ؛ [ و ] جلد « سمور » و ديگر امتعهء تجارت آنجا را در بلاد « روسيّه » متداول كرد .
در اين عهد ، كه سال بيست و ششم سلطنت امپراتور اعظم « نيكولاى اول » ابن « پاول » است ، شكوه سلطنت « روسيّه » از همهء ازمنه بيشتر است .
بعضى از ممالك « عجم » ، نواحى « آذربايجان » و بسيارى از بلاد « آل عثمان » را مزيد ممالك خويش نمود ، و با جميع سلاطين عالم « عهد و داد » محكم كرد و وكلاى مقيم او در تختگاه هر پادشاهى - حتى سلطنت « چين » و « خطا » و بلاد « امريكا » - مأمورند .
تختگاه اين سلطنت ، سابقا شهر « مسكو » « 1 » بود . در سنه 1082 ى مسيحى ، كه « پتر كبير » « 2 » بر « سويديون » غالب ، و سواحل « بحر بالتيك » را به تصرف آورد ، شهر « پتربورغ » « 3 » [ را ] در نزديكى درياى مزبور بنا نهاد ؛ و از تاريخ مزبور تاكنون تختگاه « روسيّه » ، دار السلطنه « پتربورغ » است .
اما معظم از همهء شهرهاى « روسيّه » ، به حسب « آبادى » و « جمعيت » و « مكنت » و « صنعت » ، شهر « مسكو » است و « مسكو » را از شهرهاى بزرگ دنيا مىدانند .
بناهاى قديمه در اين شهر بسيار است ، و چون تختگاه قديم بود ، اكثر عمارات عظيمه و كنيسههاى عاليه « مسكو » در بلاد « روسيّه » به اسمه مشهور است .
هامش
. ونالاسكا( Unalska )كه به آن اونالاسكا هم مىگويند ، جزيرهاى است در جنوب غربى شبهجزيره آلاسكا ، بين درياى برينگ( Bering )و اقيانوس آرام ، كه 2100 كيلومتر مربع ( 800 ميل مربع ) وسعت دارد و ارتفاع آن در قله ماكوشين( Makushin )به 2230 متر ( 6680 فوت ) مىرسد .
( 1 ) . مسكو( Moscow )كه در زبان روسىMoskvaو فرانسوىMoscouگفته مىشود ، بزرگترين شهر و پايتخت جمهورى فدراتيو روسيه است ، كه نام خود را از رود مسكوا( Moskowa )- از شعبات رود ولگا ، به درازاى 508 كيلومتر - گرفته است . اين شهر در سال 1147 م . بنا شده و از سال 1918 م . به پايتختى برگزيده شده است . در سال 2002 م . 500 ، 101 ، 10 نفر جمعيت داشته است .
( 2 ) . پطر يا پتر كبير( Peter )، تزار نامدار روسيه ، كه در اصل پتر اول بوده است . وى روز 30 مه 1672 م . زاده شد و از سال 1682 تا 1725 م . به عنوان تزار و سپس امپراتور روسيه سلطنت كرد و در 43 سال پادشاهى خود ، روسيه را به اوج شكوفايى و اقتدار خود رساند . سرانجام روز 28 ژانويه 1725 م . در سن 53 سالگى درگذشت .
( 3 ) . پتربورغ كه در اصل سن پترزبورگ ( با نامهاى شبيه به هم پطرزبورغ ، سن پطرزبورغ ، پترسبورگ ، فطربورغ ، فطربورخ ، فطربرخ ، پتربورغ در منابع فارسى )St . Petersburgنام دارد ، نام خود را از پترس مقدس گرفته ، در سال 1914 م . پتروگراد و از 1924 تا 1990 م . لنينگراد( Leningrad )نام داشته است . شهر در سال 1703 م . به دستور پتر كبير احداث شده و تا 1918 م . پايتخت روسيه بود . مساحت آن با حومه 1439 كيلومتر مربع بوده و بر روى 42 جزيره در دلتاى « نووا » ساخته شده و 560 پل ارتباطى دارد . اين شهر در سال 2002 م . 400 ، 669 ، 4 نفر جمعيت داشته است .