تمام دودمان او به « زهد » و « صلاح » مشهور بوده ، خصوصا خود متمهدى كه در سنّ طفوليت به مصر آمده و تحصيلى لايق در جامع ازهر نموده ، پس از تدريس علوم فقهيه ، قدرى هم از « حكمت الهى » در نزد بعضى از سواحين « 1 » اهل مشرق تحصيل كرده ، پيوسته درصدد اكمال آن بوده است .
و در مراجعت از مصر به دنقله ، با ترجيحى موافق از اقرباى خويش شرط زناشويى به عمل آورده ، همسر مىشوند و مدتى به فراغت بهسر مىبرند ، تا در سن 25 « 2 » سالگى با آدمى صاحب مكنت از براى تجارت ، شرط مقاوله وكالت بهجا آورده ، با مايهء زيادى از دنقله به سوى ايالتهاى داخليه سودان ، مثل كردفان و دارفور و تاكا و جلابات و جاهاى ديگر سفر مىكند .
و پس از بيع بضاعت ، در عوض براى تاجر « غلام » و « كنيز » خريده و براى خاصه خود « عاج » و « پر شترمرغ » و « صمغ » و « كنجد » و « تمر » گرفته ، به سوى دنقله معاودت مىكرده است .
از اين ممر ، « مكنت » و « ثروت » زياد حاصل نموده ، تا در سال 1292 [ ه . ق . ] كه دولت فخيمه انگليس رأيت « حريت » و « آزادى » را برافراخت و رسم بنده و برده فروشى را از جهان برانداخت و با اكثر دول در اين عمل اتفاق آمد و با اسماعيل پاشا ، خديو سابق مصر نيز در اين باب معاهدهء سختى بست ، تا تجارت غلام و كنيز از خطه مصر و اقطار سودان بالمره « مقطوع » و « ممنوع » آمد .
متمهدى فسخ مقاولت و وكالت را با تاجر مذكور نمود ، اموال و اثقال خود را جمع آورى كرده ، عازم « بيت الله حرام » و زاير روضه حضرت خير الانام - عليه الصلاة و السلام - شده ، در مدينه منوره داخل بر طريقه خلوتيه مىشود و از شيخ سجاده سمانيه اجازت گرفته ، به جهت ارشاد عوام و پيشواي [ ى ] انام ، مراجعت به سودان كرده ، نزديك به ايالت كردفان ، در بحر الابيض « 3 » ، در جزيرة الاخضر رحل اقامت انداخته و سجادهء كرامت گسترده ، املاك بسيارى خريده و خانقاهى در وسط كوهى به جهت مسكن خويش بنا مىكند و مهمانخانهء بزرگى از براى « زايرين » و « عابرين » برپا مىدارد .
هامش
( 1 ) . سواحين( Suwwahin )، سياحان ، جهانگردان .
( 2 ) . در اصل : بيست و پنج
( 3 ) . الابيض( AL Ubayyid )يا « سفيد » كهEL obeidهم گفته مىشود ، شهرى است در مركز سودان ، در ناحيه « كردفان » ، كه در سال 1821 م . توسط مصرىها بنا شده و در سال 1883 م . مركز خلافت مهدى سودانى بوده است . اين شهر در سال 1993 م . 096 ، 228 نفر جمعيت داشته است .