قرار داده و در هر دو طرف خيابانها ، عمارات « عاليه » و « مزيّنه » ساختهاند .
در قطعات مسبوقه العرض ، نقطه [ اى ] كه مانند اين قصبه تجارتگاه باشد ، نيست .
قبل از قدغن « 1 » شدن تجارت منحوسهء بردهفروشى ، در اين قصبه يك بازار بردهفروشان بود . هرسال بهقدر 5000 نفر برده از حبشستان « 2 » و ساير بلاد افريك به اينجا آورده ، مىفروختند .
شندى نام كشتى دودى از جهازات شركت جهازيه « 3 » مصرى منسوب به اين قصبه است و اين هم از . . . « 4 » شدن قصبهء مذكور است .
در آن طرف ولايت مذكوره ، شلّاله - آبشار ششم رود نيل است .
[ وادى العجيد ]
از آبشار مذكور كه عبور مىنمايند ، به ولايت وادى العجيد « 5 » و اصل مىشوند ، كه طول اين ولايت از 60 ساعت كمتر نيست .
دار الملك ولايت مذكوره ، خلفاى « 6 » نام قصبچهاى است ، اگرچه در قديم الايام خيلى معمور و آبادان بوده است ، امّا امروز بلكه بهقدر 4000 نفوس دارد .
[ سودان ]
از اين ولايت مىگذرند و به قطعهء سودان يعنى به شهر خرطوم داخل مىشوند .
كاروانى از قاهره روبه سودان حركت مىنمايد ، [ در ] نهايت مىتواند در مدّت 60 روز از محال مسبوقة العرض گذشته ، به شهر خرطوم داخل شوند .
گمان بر اين است كه اسم سودان را از لفظ سواد عربى گرفته [ اند ] و به جهت ممالك سياهپوستان اسم ساختهاند ، زيرا در كتب « جغرافيا » و « سفرنامهها » مىبينيم كه اهالى هر مملكت كه سياهپوست است ، آنها را سودانى مىنامند .
و همچنين نه اينكه اين اسم را فقط به جهت سودان مصر مخصوص كردهاند ، [ بلكه ] حتّى تمامى مواقع كه فيما بين سودان و مصر و سبناغاصبيا در غربى آفريك واقع و اهالى آنها سياهپوستاناند ، بدين اسم موسوم نمودهاند .
هامش
( 1 ) . در اصل : غدغن
( 2 ) . حبشه( Abyssinia )يا اتيوپى كنونى .
( 3 ) . كشتىرانى .
( 4 ) . سفيد گذاشته شده است .
( 5 ) . وادى العجيد( wad al Ujayd )همانUjayjahدر شمال شهر امدرمان( omdurman )و خارطوم مىباشد .
( 6 ) . ممكن است شهر كوچكHalfayat al Mulukباشد ، در كنار خط آهن قاهره به خارطوم و نزديكىShambat.