انظار دقت مسافرين را به خود جذب و جلب مىنمايد .
اين سنگ ايسامبول كوهى است از زمين بالا آمده . و عبارت [ است ] از يك پارهء سنگ سماقى است . سنگ مذكور را جابهجا حفر نموده ، عبادتخانهها و در اين عبادتخانهها اصنام عديده ثابته ساخته و پرداخته [ اند ] .
و حقيقتا غوامض و دقايق صنعت « سنگتراشى » را در « تناسب » و « زينت » و « حجّارى » و « منبتكارى » در اين معابد و اصنام مجسّم گردانيده و به اخلاف يادگار گذاشتهاند .
يكى از اين عبادتخانهها داراى 18 باب صفّهء وسيع است .
ارتفاع قدّ بعض اصنام ثابته كه در بيرون معابد از سنگ تراشيده شده است ، 20 متر تخمين مىنمايند . و سبب تخمين قدّ اصنام ، ريگى است كه باد آورده [ و ] اصنام مذكوره [ را ] تا به كمر استيعاب « 1 » نموده است .
بلندى اصنام كه در داخل عبادتخانهها است ، از 10 متر كمتر نيست . اگر حمل و نقل و كندن آنها را از مكان خود امكان مىداشت ، هريكى را با دو مقابل طلا مىخريدند .
[ وادى الحلفا ]
از اينجا تا وادى الحلفا « 2 » در دو ساحل نهر نيل قراى كثيره موجود [ است ] و اگرچه در دهات مذكوره كموبيش مشهود است ، اما آثار مذكوره در درجهء آثارى كه معروض شد ، نفاست ندارد .
وادى الحلفا « 3 » كه مىگوييم در شلّاله « 4 » - آبشار دوّم نيل واقع است .
اگرچه در ارتفاع « شلاله » مذكوره ، مسافرين فرنگ اختلاف كردهاند ، امّا آنچه ما مىدانيم ، گويا از يك متر بلندتر نباشد .
اين شلاله در حقيقت خيلى باصفا و مفرّح القلوب است ؛ چه آب رود نيل از اين آبشار به آن عظمت پايين آمده و سنگپارههاى سياه ، كه مانند جزيره از سطح رودخانه بالا آمده و روى آنها را درختان سبز و خرّم اقاقيا « 5 » با برگ زمرّدين مزيّن ساخته مىزند .
هامش
( 1 ) . همگى چيزى را فراگرفتن ، گرفتن .
( 2 ) . در اصل : وادى الخلفا
( 3 ) . در اصل : وادى الخلفا
( 4 ) . شلاله( Shallale )، آبشار .
( 5 ) . در اصل : عقاقيا ، كه نام اين درخت در اصل اقاقى يا اقاسيا بوده و از واژه يونانىakakiaگرفته شده و امروزهaqaqiyaو در فرانسوىacaciaناميده مىشود . گياهى است از دسته شبدرها از تيره پروانهواران كه ارتفاع آن به 25 متر هم مىرسد و گلهايش خوشهاى سفيد يا صورتى و خوشبو است . بعضى از 300 گونه