قسمت ديگر بلاد فلاته است و قصبهء آن شهر سكاتو مىباشد ، كه باروئى دارد با ارتفاع 30 قدم با 12 دروازه و تجار از غدامس و طرابلس غرب به اينجا « عطر گل سرخ » و بعضى « عطريات » ديگر و « حرير » مىآورند و با « برده » و « كره » معاوضه مىنمايند .
بعضى بركههاى آب در طرف شمالى اين شهر است كه خوردن آب آن اسباب حدوث تب مىشود .
[ تنبكتو ]
امّا شهر تنبكتو پايتخت قسمت بزرگى از بلاد سودان است و بسيارى از اهالى مغرب به جهت تجارت به اين شهر آمده ، توقف مىنمايند . هريك از آنها كه متموّل شدند ، به بلاد خود معاودت مىكنند .
زبان « عربى » در اينجا شايع است ، امّا لغت اصلى اهالى نيست .
شهر تنبكتو بر خلاف معمول مثلث شكل [ بوده ] و محيط آن 3 ميل و جميع خانهها يك طبقه است و با خشتهايى كه در آفتاب خشك مىكنند ، بيوتات را بنا نموده [ اند ] .
عدّهء نفوس اهالى اين شهر 000 ، 10 نفر [ است ] و اراضى حوالى [ آن ] صلاحيّت زراعت ندارد ؛ لهذا سكنه ما يلزم معاش و قوت خود را از بلاد بعيده بدينجا حمل مىنمايند .
در طرف جنوب غربى اين شهر ، بركههاى آب است كه آب باران در آنها جمع شده ، به مصرف شرب اهالى مىرسد .
در حوالى اين شهر بعضى قبايل پراكنده سكنى دارند كه آنها را طوارق ( تواريك ) مىنامند . بضاعت آنها منحصر به « مواشى » است . اين طايفه نيز قطاع الطريقاند ، لهذا از قوافل وارده به اين نواحى وجهى مىگيرند كه آنها را به سلامت از اين اماكن عبور دهند . بنابراين خيلى اسباب اذيّت اهالى تنبكتو مىباشند .
[ برغو ]
اما مملكت برغو در جنوب شرقى تنبكتو واقع [ شده ] و 30 منزل طول و امتداد خاك آن است و عرض آن 11 منزل و منقسم به چهار قسمت مىباشد :
قسمت اول بصه است و پايتخت آن را نيز بصه مىگويند . كلّيهء اهالى اين قسمت 000 ، 12 نفر مىباشد .
قسمت دويم كياما كه حاكمنشين آن نيز به همين اسم موسوم است . اهالى اين