مقدمه كاتب
متمهدى كه از سودان خروج كرده است ، رساله [ اى ] براى خواندن مردم به طرف خود به زبان « عربى » به اغلب « ولايات » و « امصار » فرستاده بود . يك نسخه [ از ] آن را مقرب الخاقان حاجى ميرزا يوسف خان مستشار الدوله « 1 » مأمور مصر در بندر بوشهر به دست آورده ، سواد كرده ، نزد جناب « وزير دول خارجه » فرستاده بود .
در جاجرود به آستان ملك پاسبان مبارك آوردند ، به توسط سيد عبد المطلب اديب كاشانى ترجمه [ شده ] و به عرض آستان مبارك رسيد .
3 شهر جمادى الاخره قوىئيل « 2 » سنه « 3 » 1301 [ ه . ق . ] تحرير شد .
محمد اقبال الدوله كاشانى
هامش
( 1 ) . ميرزا يوسف تبريزى ، فرزند حاج ميرزا كاظم تاجر تبريزى ، ملقب به مستشار الدوله ، كه خدمات دولتى خود را به عنوان منشى در قونسولخانهء انگليس در تبريز آغاز نمود . چندى بعد به استخدام وزارت خارجه درآمد و پس از آن كارگزار حاجى ترخان ( آسترا خان ) در سالهاى 1270 تا 1279 ه . ق . شد . سپس به تهران بازگشت و كارپرداز قفقاز گرديد . پس از 3 سال خدمت در تفليس ، به مقام « شارژدافرى » پاريس نايل گشت و به هنگام صدارت ميرزا حسين مشير الدوله به تهران احضار شد . در سال 1307 ه . ق . به سمت كارگزارى مهام خارجه آذربايجان منصوب گشت . وى از پيشروان نشر فكر آزادى و تغيير الفبا در ايران بوده است و در 1306 يا 1313 ه . ق . درگذشت . ( شرح رجال ايران ، 4 / 490 - 493 ؛ رجال وزارت خارجه ، 95 ؛ المآثر و الآثار ، 318 ) .
( 2 ) . سال گوسفند ، يكى از دوازده سال دورهء سالشمارى تركان .
( 3 ) . سال .