« رؤف « 1 » پاشا » ملاحظه كرد از بابت كشته شدن پسران « زبير پاشا » ، بعضى از قبايل و قبيلهء خود « زبير پاشا » ، از روى رغبت ميل به « مهدى » دارند ، چون صورت شيوع به هم رساند كه بايد « رفع ظلم » و « دادخواهى » و « رعايت مظلوم » و « ماليات عشر » گرفته شود ، بهقدر 6000 نفر از سركشان اين جماعت و قبايل فرارا آمده ، در اطاعت « احمد محمد » سر بندگى به آستان سائيدند .
جمعيت « مهدى » به 000 ، 15 نفر رسيد و جاسوس « احمد محمد » به اطراف « دارفور » رسيد و اطلاع يافتند از اينكه « احمد محمد » رعايت مظلوم و دادخواهى مىكند و بايد ماليات عشر اخذ شود و تجارت كنيز و غلام مرسوم و معمول باشد ؛ چون اهل « سودان » اكثر تجارتشان منحصر به فروش كنيز و غلام بود ، به مجرد اطلاع از اين فقرات ، بالطوع و الرغبه « 2 » ، قلبا مايل به تبعيت شدند و اعراب قبيلهء « دارفور » سرا اطاعت « احمد محمد » را قبول نمودند .
« شيخ عثمان دكنه « 3 » » ، كه يكى از اكابر تجار معروف بود و صاحب قبيله مىباشد ، او را به سردارى 000 ، 15 جمعيت عازم « دارفور » نمود ، با نوشته [ اى ] از جهت پادشاه دارفور .
اين صورت « شيخ عثمان دكنه » است ، كه از تجار معتبر فروشندهء « كنيز » و « غلام » بود ؛ و اكنون يكى از سرداران شجاع « احمد محمد » است . با « هكس پاشا « 4 » » و در « سنكات » « 5 » و با « باكر پاشا » « 6 » و با « انگريز » ، اين شخص دعوا كرده است .
هامش
( 1 ) . در اصل : رؤف
( 2 ) . از سرما فرمانبردارى و آرزومندى ، از بن دندان ، از بن گوش . ( فرهنگ فارسى معين ، 4 / 3681 ) .
( 3 ) . دكنه( Dekaneh ).
( 4 ) . ژنرال ويليام هيكس( Colonel William Hicks )، فرمانده نظامى انگليس ، كه در سال 1884 م . بنابه درخواست چارلز جورج گوردون( Charles George Gordon )كه 10 ماه در شهر خرطوم در محاصره بود ، به سوى اين منطقه اعزام گرديد . اما در 26 ژانويه 1885 م . تنها دو روز پيش از آنكه هيكس و نيروى كمكى بريتانيا فرارسد ، خارطوم سقوط كرد و گوردون و تمام سپاهش قتل عام شدند .
( 5 ) . سنكات( Sinkat )شهرى است در استان نوبه( Nubia )كشور سودان ، در شرق پايتخت ، كه در چند كيلومترى ساحل درياى سرخ قرار گرفته است .
( 6 ) . احتمالا وى سرساموئل باكر( Samuel Baker )، كاشف و جهانگرد نامدار انگليسى ( 1821 - 1893 م . ) است كه درياچه آلبرت افريقا را كشف كرد . وى كه ساموئل وايت باكر نام داشت ، در لندن به دنيا آمد و تحصيلات خود را در انگلستان و آلمان پى گرفت . از 1859 تا 1860 م . در راهاندازى راهآهن روددانوب به درياى سياه فعاليت داشت و در 1861 م . با همسرش « فلورانس » به قاهره رفت و به جستجوى دلتا ، شعبات و درياچههاى رود نيل پرداخت . در 1862 م . درGondokoroسودان سفر خود را آغاز نمود و در 14 مارس