نتيجه الانجاب « 1 » آقازاده ، از « همدان » حركت نموده ، به « عينآباد » رفتيم . شب را سركار « طاهر خان سرتيپ » پذيرايى نمودند .
صبح دوشنبه ، 24 [ جمادى الاخر 1317 ه . ق . ]
سركار « شاهزاده معظم » با جناب آقازاده ، روبه « تهران » تشريف بردند [ و ] من هم به « قرخلر » رفتم .
چهار پنج روز [ در ] آنجا مانده ، با بنى اعمام عظام [ به ] سربرده ، از آنجا به « عربلو » رفتم . 2 شب هم [ در ] آنجا مانده ، به اتفاق همشيرهزادهء عزيز « فتحعلى خان سلطان » ، روز سهشنبه ، دويم رجب المرجب 1317 [ ه . ق . ] به « همدان » آمديم .
در اين دو سه شبانهروز ، الحمد لله باران كاملى آمد . به اصطلاح زارعين ، باران ماه عقرب ، كه خيلى براى زراعت نافع است ، شكر خدا به حدّ كمال نازل شد .
چهارشنبه ، 24 رجب المرجب 1317 [ ه . ق . ]
مطابق هشتم « قوس » است . هواى « همدان » دو روز است [ كه ] خيلى سرد [ شده ] و آب رودخانه يخ بسته است ؛ و زمستان حسابى است .
از دويم اين ماه ، تاكنون ، « روزنامه » ننوشتهام . واقعهء تازه هم نبوده ، [ است ] ، مگر فوت عيال سركار حضرت و الا ، شاهزادهء حكمران « همدان » سردار مظفر - دام اقباله - كه از « تبريز » تازه وارد شده بودند .
اين واقعه ، خيلى اسباب تأسف مردم شد . 2 روز هم در « مسجد جناب شريف الملك » ، مجلس فاتحه گذاشتند .
و جنازه را هم در امامزاده يحيى « 2 » - عليه السلام - امانت گذاشتند .
هامش
( 1 ) . انجاب( anjab )، گزيدگان ، گراميان .
( 2 ) . آرامگاهى است در شهر همدان ، كه در ميان محوطهاى وسيع قرار دارد و از چهار جانب محصور است .
هسته مركزى اتاقى مربع شكل است كه در 4 ضلع آن 4 درگاه تعبيه شده است . مدخل اصلى ، ايوان آئينه كارى زيبائى است كه بر ديوارهاى آن اشعارى از « محتشم كاشانى » و تاريخ 1306 ه . ق . - مربوط به آئينهكارى ايوان - را نگاشتهاند . وضع داخلى آرامگاه به اين قرار است كه حرم مربع بزرگى در وسط بنا قرار دارد و در چهار ضلع آن دهانههاى طاقى به پهناى 10 / 3 متر به رواقى كه چهار جانب را احاطه كرده است ، باز و مربوط مىگردد و پشت رواق نيز طاقنماها و اتاقهايى در عهد قاجاريه اضافه و الحاق كردهاند كه جبهه خارجى بنا را تشكيل مىدهد . طول داخلى هريك از چهار ضلع حرم تقريبا 6 متر است . در قسمت بالا ، چهار ضلعى حرم به 8 ضلعى تبديل شده و سپس ساقه استوار گشته است . ( آثار تاريخى همدان ، 230 - 235 ؛ همدان ، 18 - 19 ) . اين بنا به شماره 1079 در تاريخ 28 خرداد 1354 ه . ش . در فهرست آثار ملى ايران به عنوان يك اثر تاريخى عهد صفويه واقع در محله آقاجانى بيك ثبت شده است .