بعد از ظهر ، جناب « سعيد السلطنه « 1 » » ، برادرزادهء جناب مستطاب اجل « ناظم الدوله » ، حكمران « فارس » ، براى وداع با جناب اجل « سردار ساعد السلطنه » آمد . من هم خدمت « سردار » بودم . ساعتى نشسته [ و ] بعد از صحبتهاى متفرقه ، خداحافظى كرده ، رفتند . « سعيد السلطنه » ، سنّا 25 [ سال ] و ريش مىتراشد . جوان « خوشرو » و « متعارف » ، و از جانب « ناظم الدوله » ، نايب الحكومهء « فارس » شده [ است ] . امروز ، به « حضرت عبد العظيم » - عليه السلام - خواهد رفت .
چهارشنبه ، دويم ربيع الاول [ 1314 ه . ق . ]
« ميرزا محمد رضاى كرمانى » ، قاتل شاه شهيد « ناصر الدين شاه » - نور الله مضجعه - را در « ميدان مشق » ، با حضور اركان و اعيان دولت قاهره و افواج منصوره و ازدحام زياد ، به دارش كشيده [ و ] آويزانش كردند .
در اين دنيا به سزاى عمل خود رسيد ، تا در « آخرت » چه جزا ببيند .
اين تصنيف را هم بچّ [ ه ] هاى « تهران » ، در كشتن « ميرزا محمد رضا » ساخته [ و ] مىخواندند ؛ كه :
سگ سياه را كشتند * قاتل شاه را كشتند
شب سهشنبه ، هشتم ربيع الاول 1314 [ ه . ق . ]
در خانهء فخر الحاج « حاجى محمد اسماعيل صراف » مهمان بودم . جناب شريعتمدار « حاجى سيد محمد باقر مجتهد بهبهانى » و جناب اجل « ساعد السلطنه سردار » و جناب « حاجى محمد حسن امين دار الضرب » هم تشريف داشتند . آقاى « حسن على خان » و « نادعلى خان » اخوى هم بودند .
باروبنهء جناب اجل « سردار » را هم ديروز به « حضرت شاهزاده عبد العظيم » بردند .
شب پنجشنبه ، دهم ربيع الاول [ 1314 ه . ق . ]
در منزل نواب و الا « شاهزاده حاجى سهام الملك » « 2 » بودم [ و ] حضرت « ساعد السلطنه
هامش
( 1 ) . فتح الله خان آذربايجانى سعيد السلطنه ، فرزند ميرزا رفيع نظام العلماى تبريزى ، در سال 1288 ه . ق . زاده شد . در زمان مظفر الدين شاه مدتى رئيس فوج توپچى مقدم مراغه بود . در همين دوران پيشكارى حكومت تهران و پس از آن رياست نظميه تهران به او واگذار گرديد . در سالهاى 1319 - 1320 ه . ق . معاونت حكومت كرمان ، 1324 ه . ق . حكومت بوشهر و در اوايل مشروطيت رياست نظميه تهران را برعهده داشت . ( شرح حال رجال ايران ، 5 / 174 ) .
( 2 ) . مهدى قلى ميرزا سهام الملك ، فرزند محمد ولى ميرزا پسر فتحعلى شاه قاجار ، در سال 1290 ه . ق .
متصدى چاپارخانههاى ايران ، در 1302 ه . ق . رياست قشون خراسان ، 1310 ه . ق . بيگلر بيگى شيراز ،