نزديك [ به ] غروب ، به « قوشجه » « 1 » آمديم . از « بيوكآباد » تا « قوشجه » 4 فرسخ مسافت است .
شنبه ، 16 [ شعبان 1313 ه . ق . ]
از « قوشجه » به « مركخرابه » « 2 » آمديم . 4 فرسخ مسافت از « قوشجه » به « مركخرابه » است . اين دو سه روزه ، هوا خيلى سرد شده و همهچيز يخ كرده [ است ] . اگر به زراعت « آفت » نرسانده باشد ، خوب است .
يكشنبه ، 17 [ شعبان 1313 ه . ق . ]
از « مركخرابه » به « نوبران » « 3 » آمديم . 5 فرسخ مسافت است . در بين راه ، چرخ كالسكه آيينه هم شكست [ و ] سواره آمديم .
« نوبران » ، جاى باصفا و منزلگاه معتبرى است . « 4 » از قرارى كه جناب « امير » فرمودند ، فردا را [ در ] اينجا توقف خواهند فرمود .
سهشنبه ، 19 [ شعبان 1313 ه . ق . ]
ديروز به واسطهء شكستن چرخ كالسكه ، در « نوبران » معطل شديم . چرخ كالسكه را در « نوبران » درست كردند ، [ اما ] يكدفعه شكست [ و ] دوباره درست كردند .
امروز ، 4 [ ساعت ] به غروب مانده ، از « نوبران » حركت كرده ، به « كرگآباد » « 5 » آمديم .
از « نوبران » به « كرگآباد » 2 فرسخ است .
هامش
( 1 ) . قوشجه( Qushjeh )كه امروز قوشچه( Qushcheh )هم ناميده مىشود ، روستايى است از توابع بخش فامنين شهرستان همدان ، در 8 كيلومترى اميرآباد و 15 كيلومترى فامنين ، كه چندان فاصلهاى با قرهچاى ندارد .
( 2 ) . مركخرابه( Marak Xarabeh )روستايى كوچك از توابع بخش نوبران شهرستان ساوه ، كه خالى از سكنه است .
( 3 ) . نوبران( Nobaran )مركز بخشى به همين نام در شهرستان ساوه استان مركزى ، سر راه ساوه به همدان و 11 كيلومترى شمال غربى غرقآباد ، كه در سال 1385 ه . ش . 581 خانوار و 2128 نفر جمعيت داشته است .
( 4 ) . « آبادى نوبران بر بلندى تلى واقع است . ده آبادى است . سكنهء آن ترك و از طايفهء خلجاند . زراعت و باغات زيادى دارند . بادام ، انگور و گردوى اين ده خوب مىشود و بسيار هوايش ملايم است . » ( سفرنامه سيف الدوله ، 279 - 280 )
( 5 ) . كرگآباد( Karg abad )، كه امروزه به اين نام روستايى در ساوه وجود دارد ، اما احتمالا همان شهر غرقآباد( Qarq abad )ساوه است ، در 49 كيلومترى ساوه و 11 كيلومترى جنوب شرقى نوبران ، كه در سال 1385 ه . ش . 1231 خانوار و 4503 نفر جمعيت داشته است . البته فريد الملك فاصله نوبران و غرقآباد ، را 2 فرسخ ( 12 كيلومتر ) نوشته ، كه تقريبا با اين شهر تطبيق مىكند . آثار تاريخى ثبت شده اين شهر كوچك عبارتند از : 1 . آرامگاه نوح ( صفويه ، به شماره 1199 ، در تاريخ 10 آذر 1354 ه . ش . ) .