« زن » نگيرد ، اگرش دختر « قيصر » بدهند * « وام » نستاند ، اگر وعده « قيامت » باشد
نرود بر در ارباب « سخا » بهر « طمع » * همه گر « حاتم طائى « 1 » » به كرامت باشد
كلام « حكيم سنائى « 2 » » :
كسى كش « خرد » رهنمون است هرگز به گيتى ره و رسم « الفت » نورزد كه صحبت « نفاقى » است يا « اتفاقى دل مرد « دانا » از اين هر دو لرزد اگر خود « نفاقى » است ، جان را بكاهد گر « اتفاقى » است ، هجران نيرزد
ايضا :
يك روز « منوچهر » بپرسيد ز « سالار » * كاندر همه عالم چه بِه ، اى « سام نريمان »
او گفت جوابش : در اين عالم فانى * گفتار حكيمان بِه و كردار كريمان
آن دست و آن زبان ، كه در او نيست نفع خلق * غير از زبان « سوسن » و دست « چنار » نيست
يكشنبه ، 15 [ جمادى الاولى 1313 ه . ق . ]
هامش
( 1 ) . حاتم بن عبد الله بن سعيد طايى مكى ، مكنى به « ابو سفانه » از قبيله « طى » ، معروف به حاتم طايى . در دوره جاهليت ، مردى جوانمرد و بخشنده بود و عرب در سخا و كرم به او مثل مىزدند . ( فرهنگ فارسى معين ، 5 / 4165 ) .
( 2 ) . ابو المجد مجدود بن آدم ، معروف به سنايى غزنوى ، شاعر و عارف نامى قرون 5 و 6 هجرى ، كه در سال 465 يا 473 ه . ق . در غزنين افغانستان متولد شد . در آغاز جوانى شاعرى دربارى و مداح مسعود غزنوى و بهرام شاه فرزند او بود . پس از سفر خراسان و ملاقات با مشايخ صوفيه ، تغيير روش داد و به زهد و انزوا و تأمل در حقايق عرفانى روى آورد . در طريقت درويشى مريد شيخ ابو يوسف يعقوب همدانى بود . مولوى خود را از متابعان سنايى مىداند . اثر وى در تغيير سبك شعر فارسى و ايجاد تنوع و تجدد در آن مسلم است . او از بزرگترين شاعران ايران مىباشد . سرانجام در سال 525 يا 545 ه . ق . در زادگاهش درگذشت . آثار وى عبارتند از : كارنامه بلخ 2 . حديقة الحقيقه و شريعة الطريقه 3 . سير العباد 4 . ديوان قصايد و غزليات 5 . تحريمة القلم 6 . مكاتيب سنايى 7 . طريق التحقيق 8 . عقلنامه 9 . عشقنامه ( آتشكده آذر ، 2 / 544 - 572 ؛ با كاروان حله ، 157 - 177 ؛ تاريخ ادبيات در ايران ، 2 / 552 - 586 ؛ تاريخ گزيده ، 660 ، 736 ؛ تذكره روز روشن ، 369 - 371 ؛ دايرة المعارف فارسى ، 1 / 1340 - 1341 ؛ روضات الجنات ، 7 / 236 ؛ ريحانة الادب ، 3 / 79 - 87 ؛ سخن و سخنوران ، 254 - 309 ؛ كارنامه بزرگان ، 170 - 171 ؛ كشف الظنون ، 161 ؛ لباب الالباب ، 2 / 252 - 257 ؛ گنج سخن ، 1 / 311 - 324 ؛ اثرآفرينان ، 3 / 256 ؛ مرآت الخيال ، 33 - 34 ؛ نفحات الانس ، 593 - 596 ) .