اولاد مرحوم « حاجى ميرزا لطف الله » - رحمة الله عليه - در « داقداقآباد » گذشت .
3 روز بعد از توقف ، در خدمت جناب اجل ، به « خانآباد » ، « 1 » براى تماشاى ماديانهاى جناب اجل « امير » آمديم . ماديانها را ديده ، ده رأس « 2 » از آنها « كره » در شكم داشتند .
از « خانآباد » عود به « كبودرآهنگ » [ كرده ] و تا بيستم « رمضان » در آنجا توقف كرده ، روز بيستم به قريهء « لتگاه » آمديم .
سركار « على خان سرتيپ » و « شريف خان ياور » هم از « كبودرآهنگ » مرخصى گرفته ، به عادت همه ساله ، [ به ] زيارت « قم » رفتند .
خبر تشكيل « ايالت مركزيّه » براى حضرت اجل « ميرزا حسن على خان امير نظام » « 3 » و عزل جناب جلالت مآب « حسام الملك » « 4 » از حكومت « كرمانشاهان » در « لتگاه » رسيد .
حكمرانى « كرمانشاهان » ، « همدان » ، « ملاير » ، « نهاوند » و « تويسركان » ، « اسدآباد » و « كنگاور » جزو « ايلات مركزيّه » و به حضرت « امير نظام » محول گرديد . حكومت « كردستان » هم عوض « كرمانشاهان » ، به جناب « حسام الملك امير تومان » مرحمت شد .
شب پنجشنبه ، 23 رمضان 1312 [ ه . ق . ] ، 5 ساعت و 36 دقيقه از شب گذشته ،
هامش
. سراوك( Saravak )كه سرآبك( Sarabak )هم گفته مىشود . اين روستا از توابع بخش فامنين شهرستان همدان بوده و در 58 كيلومترى اين شهر و در 7 كيلومترى شمال فامنين واقع شده است .
( 1 ) . خانآباد( Xan abad )روستايى است از توابع بخش مركزى شهرستان كبودرآهنگ استان همدان ، در 5 / 4 كيلومترى اين شهر و 3 كيلومترى غرب داقداقآباد ، در ارتفاع 1665 مترى از سطح دريا .
( 2 ) . در اصل : رؤس
( 3 ) . حسنعلى خان گروسى امير نظام ، فرزند محمد صادق خان ، در 1237 ه . ق . به دنيا آمد . اجداد وى از امراى عالىمقام بودهاند . در دوران سلطنت محمد شاه قاجار ، سرهنگ فوج گروس بود و در عمليات محاصره و فتح هرات شركت داشت . در 1265 ه . ق . به كمك حسام السلطنه به دفع فتنه محمد حسن خان سالار و در 1268 ه . ق . به سركوب بابيان در زنجان مأمور شد . مشاغل و مناصب ديگر او به ترتيب عبارتند از : سفير كبيرى استانبول ( 1288 ه . ق . ) ، حكومت اروميه ، خوى و صائين قلعه كه ضميمه حكومت گروس گرديد و دريافت لقب سالار لشكر ( 1298 ه . ق . ) ، حكومت كرمانشاهان ، كردستان ، همدان ، نهاوند و تويسركان ( 1306 ه . ق . ) ، پيشكارى آذربايجان ( 1314 ه . ق . ) ، حكومت كرمان و بلوچستان ( 1314 ه . ق . ) ، وى به سالار عسگر هم ملقب بود . در سال 1317 ه . ق . در سن 80 سالگى درگذشت . ( شرح حال رجال ايران ، 1 / 359 - 367 ؛ رجال وزارت خارجه ، 65 - 67 ؛ تاريخ عضدى ، 238 - 239 ؛ المآثر و الآثار ، 311 ) .
( 4 ) . زين العابدين خان قراگوزلو ملقب به حسام الملك ، فرزند حسين خان ( محمد ) در سال 1275 ه . ق . زاده شد . از سال 1305 تا 1308 ه . ق . از طرف پدر ، كه حاكم كرمانشاه بود ، نيابت آنجا را به عهده داشت و از 1308 تا 1312 ه . ق . علاوه بر حكومت كرمانشاه ، حكومت لرستان و بروجرد را نيز به وى سپرده بودند . به امير افخم نيز ملقب بود . ( تاريخ عضدى ، 206 ؛ شرح حال رجال ايران ، 2 / 50 - 52 ) .