از « نيكى » به « ورسج » ، 6 الى 7 فرسخ مىگويند .
دوشنبه ، غرّه يا دويم جمادى الاولى [ 1316 ه . ق . ]
است . صبح ، از « ورسج » روانه شده ، به قريهء « قرخبلاغ » « 1 » آمديم . از دور ، قريهء « حصار » را ديدم . گفتند قريهء معتبرى است ، و كاروانسرائى از بناهاى مرحوم « شاه عباس » در آنجا هست و آباد است .
از « ورسج » تا « قرخ بلاخ » ، 4 فرسخ سنگين است . بيشتر راه هموار است و در كنار رودخانه ، پست و بلند مىشود . هنوز به زحمت سفر كردن با « كاروان » گرفتارم ، تا كى به آخر برسد ؛ [ و ] هر ساعت براى من يك سال پرزحمت مىگذرد .
امروز ، از « اوج دره » گذشتيم . گفتند اين محل به واسطهء دزد ، « خوفناك » و « مكان قطاع الطريق » است . انگور خوب در « قرخ بلاق » هست . ماهى خوب در رودخانه آن پيدا مىشود ، مانند ماهى قزلآلا . چند كاغذ به كبودرآهنگ و قرخلر نوشته ، به توسط يك نفر كبودرآهنگى فرستادم .
سهشنبه ، سيم جمادى الاول 1316 [ ه . ق . ]
از قرخ بلاغ راه افتاده ، با كاروان به آوه خاك خرقان « 2 » آمديم . همه ، رودخانه و راه « خوفناك » است . از دره بىآب گذشتيم . از قرخ بلاغ به « آوه » 4 فرسخ است ، و راهش بد [ است ] . در ميان راه « قرخ بلاق » و « آوه » ، تپّه [ اى ] موسوم به « داش اتان » ، محلّ « دزد » است ، مىگويند دزدهاى اينجا از ايل « زرگر » است و دزد پياده است . عابرين و قافله كه جمعيت زياد نداشته باشند ، دزدها لختشان مىكنند .
« آوه » ، « 3 » قريب [ به ] 250 خانوار است [ كه ] دو دانگش مال « صدر السلطنه حسين قلى خان » « 4 » پسر مرحوم « ميرزا آقا خان صدراعظم » و باقى « خورده « 5 » مالك » است . زراعتش ،
هامش
( 1 ) . قرخ بلاغ كه امروزه قره بلاغ ناميده مىشود ، روستايى است از توابع شهرستان بويين زهرا ، كه چهار اثر تاريخى ثبت شده دارد : 1 . تپه قبرستان يوسقولدالو ( پيش از تاريخ ، به شماره 5687 ، در تاريخ 25 اسفند 1380 ه . ش . ) 2 . تپه قره بلاغ ( پيش از تاريخ ، به شماره 7310 ، در تاريخ 12 بهمن 1380 ه . ش . ) 3 . تپه كورجابولاغ 2 ( تاريخى ، به شماره 7312 ، در تاريخ 12 بهمن 1381 ه . ش . ) 4 . تپه يوسقولدالو ( اسلامى ، به شماره 8176 ، در تاريخ 24 فروردين 1382 ه . ش . )
( 2 ) . در اصل : خراقان
( 3 ) . آوه يا آوج( Avaj )، مركز بخشى به همين نام از توابع شهرستان بوئين زهرا ، كنار رودخانه آوج و سر راه قزوين به همدان ، كه در اصل آبه يا آوه بوده و اهل آنجا را آبى يا آوجى مىگفتند . اين شهر در آبانماه 1385 ه . ش . 1084 خانوار و 4204 نفر جمعيت داشته است .
( 4 ) . حسين قلى خان صدر السلطنه ، فرزند ميرزا آقا خان نورى صدر اعظم ، در سال 1257 ه . ق . زاده شد . در آغاز كار به استخدام دفتر استيفا درآمد . سپس در وزارت خارجه به خدمت پرداخت و بعد از مدتى ژنرال