قرارى كه گفتند ، جاى « غلّهخيزى » است و مال « حسين قلى خان شاهسون » است ، و 3 دانگ آن را ، جناب « نظام السلطنه » مدعى است كه پيش من بيع شرط بوده ، لزوم يافته است و مال من است . 250 خانوار هم سكنه دارد .
از « ده ملّا على » به « نيكى » 5 فرسخ مسافت است . نصف را [ ه ] ها « پست » و « بلند » ، و نصفش « هموار » است . تسعير « 1 » « گندم » ، خروار تبريزى 10 تومان ، جو 7 تومان و نيم ، كاه 4 تومان [ و ] يونجه 5 تومان است . اسم صاحبخانه هم « خسرو بيك » است .
يكشنبه ، 30 ربيع الثانى [ 1316 ه . ق . ]
[ ورسج ]
هوا روشن شده بود . از « نيكى » روانه شده ، لنگانلنگان ، 10 ساعت تمام راه را طى كرده ، 3 ساعت از ظهر گذشته ، به قريهء « ورسج » « 2 » خاك « قزوين » رسيديم .
راه ، همه « مسطّح » بود ، ولى از كثرت گردوخاك و شدّت باد و درازى راه و جلافت « 3 » چاروادار نسبت به يكى از همراهان ، به من خيلى بد گذشت .
مىتوانم بگويم زحمت و صدمهء اين سفر من از « رشت » به اينطرف ، هيچ كمتر از صدمهء سفر « عربستان » ، نيست ، بلكه از بعضى جهات زحمتش بيشتر است .
حالا هم در خانهء « حاجى محمد » نام ، منزل شده و جاى كثيفى است . هيچ تعريف ندارد . خدا حفظ كند همهء مسافرين را ، و زود [ به ] سلامت به خانهشان برساند .
در عرض راه ، دهى ديدم موسوم به « كلنده » . قريه « كلنده » نام ، ملكى جناب « حيدر قلى خان » ، برادر بزرگ حضرت « نظام السلطنه » است . ده باصفا و پرسبزه و درختى است .
يك ده ديگر [ هم ] ديده شد ، موسوم به « ضياءآباد » « 4 » . ده بسيار بزرگ و باغات زياد داشت . گفتند سبزه ( انگور تيزاب شده ) اين ده خيلى امتياز دارد و زياد به « روسيّه » مىبرند .
هامش
( 1 ) . ارزيابى ، نرخگذارى ، تعيين بها كردن .
( 2 ) . ورسج( Varsaj )روستايى است از توابع بخش ضياءآباد شهرستان تاكستان ، در 24 كيلومترى اين شهر و 7 كيلومترى جنوب ضياءآباد و 2 كيلومترى شمال اتوبان قزوين به زنجان . گاه به آن ورسنج هم مىگويند .
( 3 ) . جلافت( Jalafat )، حماقت .
( 4 ) . ضياءآباد( Zia'abad )مركز بخشى است به همين نام ، از توابع شهرستان تاكستان ، در كنار ابهررود ، كه در آبان 1385 ه . ش . 2417 خانوار و 8656 نفر جمعيت داشته است . مهمترين آثار تاريخى ثبت شده در فهرست آثار ملى ايران آن عبارتند از : 1 . امامزاده كمال ( قرن 9 هجرى ، شماره 2179 ، تاريخ 17 / 9 / 1377 ه . ش . ) 2 . تپه ضياءآباد 1 ( تاريخى ، شماره 2998 ، تاريخ 3 / 11 / 1379 ه . ش . ) 3 . تپه ضياءآباد 2 ( تاريخى - اسلامى ، شماره 2999 ، تاريخ 3 / 11 / 1379 ه . ش . ) ، مجاور بلوار ورودى شهر .