آب « سفيدرود » هم خيلى كم شده [ است ] .
از « امامزاده هاشم » ، يك فرسخ به اينطرف ، همه را در كنار رود « سفيدرود » و ميان « جنگل » ، راه پيموده شد تا نزديك « رستمآباد » .
راهسازهاى « روسى » ، خيلى زحمت كشيده و مخارج گزاف كرده ، سنگهاى زيادى [ را ] شكسته و راه را « شوسه » و « كالسكهرو » كردهاند . حيف كه هنوز « ناقص » است و باز براى مترددين به اندازه [ اى ] عبورومرور مشكل [ است ] . ان شاء الله زود تمام شده و اسباب رفاهيّت عابرين خواهد شد .
چهارشنبه ، 26 ربيع الثانى [ 1316 ه . ق . ]
از « رستمآباد » روانه شده ، همه از كنار « سفيدرود » آمديم . اغلب راه ، كه كوه و سنگ سخت بود ، راهسازها ، سنگهاى بسيار بزرگ را شكسته و با رنگ قرمز در روى سنگهايى كه شكستهاند ، نمره گذاشتهاند .
در عرض راه ، « رودبار » « 1 » را ديدم . « رودبار » جاى پرميوه و اغلب درخت « زيتون » است . يك نفر « فرنگى » ، تمام « زيتون » « رودبار » را مىخرد . خانه و كارخانه هم در كنار « سفيدرود » ، مقابل « باغ شريعتمدار » ساخته [ و ] « روغن » بيرون مىآورد و « روغن زيتون » را صاف كرده ، به « روسيّه » مىفرستد .
از قرارى كه از يك نفر « رودبارى » شنيدم ، سالى 30000 ، 40000 « من شاه » زيتون مىخرد و به چرخ بخار « روغن » آن را درآورده ، به « روسيه » مىفرستد و خيلى هم فايده مىبرد .
« رودبار » ، مال « محتشم الملك رشتى « 2 » » است .
[ منجيل ]
طرف عصر به « منجيل » « 3 » رسيده ، پل « منجيل » هم خراب و پل چوبى است . « 4 » حين
هامش
( 1 ) . رودبار( Rudbar )مركز شهرستانى به همين نام در استان گيلان . به آن رودبار زيتون يا پيلده رودبار مىگويند . اين شهر در آبانماه 1385 ه . ش . 3310 خانوار و 558 ، 11 نفر جمعيت داشته است .
( 2 ) . ميرزا صادق خان اكبر محتشم الملك رشتى ، فرزند مهدى خان . وى كه به خاطر ازدواج به دختر عمويش ، اكبر خان بيگلربيگى رشتى ، در زمرهء ملاكين طراز اول گيلان درآمده بود ، چندبار به نمايندگى مجلس شوراى ملى انتخاب شد . ابتدا ملقب به « نجيب السفرا » بود ، سپس به « محتشم الملك » ملقب گشت .
وى و پسر عمويش « فتح الله خان بيگلربيگى » براى دريافت لقب سردارى ، هريك 000 ، 12 تومان به « مظفر الدين شاه » پيشكش دادند . فتح الله خان ملقب به سردار منصور و صادق خان نيز ملقب به سردار معتمد شد . ( شرح حال رجال ايران ، 2 / 161 ) .
( 3 ) . منجيل( Manjil )شهرى است از توابع بخش مركزى شهرستان رودبار ، در 6 كيلومترى اين شهر ، سه راه