حرف مىزنند ، يعنى زبان معمولشان است . « روس » هم حرف مىزنند .
« وارشو » ، شهر معتبر و عمارات خيلى عالى دارد . هوا هم ، حالا كه تابستان است ، اينجا شبها خيلى خنك است ، بهطورىكه من پالتوى كلفت دوش گرفتم .
در قديم « پولند » ولايت معتبرى بوده و پادشاه مستقل داشته ؛ و بعد در سال 1830 مسيحى - كه 68 سال قبل باشد - دولت « روس » مسخّر كرده ، حالا تابع دولت روس هستند و از جانب « روس » در « وارشو » فرمانفرما هست . و در همان عمارات سلطنتى « پول » حكمرانى مىكند .
شنبه ، 27 آگست [ 1898 م . ، 8 ربيع الثانى 1316 ه . ق . ]
بعضى جاهاى معروف و آثار قديم « وارشو » را به اتفاق « ماكماهون » [ به ] كالسكه نشسته ، رفته [ و ] تماشا كردم . يكى « ساكسنى گاردن « 1 » » ، كه باغ « عمومى » و « ملتى » است .
ديگر « مجسمه مارشال پاسكويج « 2 » » ، سردار روسى را كه مملكت پول را مسخّر كرده ، ديدم .
و همچنين مجسمه ديگر ، كه سر « منار بلندى » نصب كرده بودند . « مجسمهء زيگمان سيّم « 3 » » پادشاه « پول » بود ، كه در عهد خود خيلى فتوحات كرده ، يك شكل صليب هم در دست گرفته [ بود ] .
« قصر سلاطين پول » ، كه در « وارشو » ، روبروى رودخانهء « وست جولا « 4 » » واقع است ، از دور تماشا كردم ، كه حالا مقر حكمرانى فرمانفرمايان روسى است .
بعد از سياحت شهر قديم و جديد « وارشو » به « هوتل » برگشته ، حساب
هامش
Polskaخوانده مىشود . اين جمهورى در مركز اروپا واقع شده و 684 ، 312 كيلومتر مربع ( 728 ، 120 ميل مربع ) مساحت و 819 ، 536 ، 38 نفر ( در سال 2006 م . ) جمعيت دارد .
( 1 ) .Saxony Garden.
( 2 ) . مارشال ايوان پاسكيويچ( Ivan Paskievitch )، سردار روسى ، كه در سال 1782 م . در « پلتاوا » به دنيا آمد . وى در جنگ روسيه و ايران ، به سالهاى 1241 - 1242 ه . ق . / 1826 - 1827 م . و جنگ با تركان عثمانى در 1243 - 1244 ه . ق . / 1828 - 1829 م . و طغيان لهستان در 1849 م . پيروز و فاتح شد . سرانجام در سال 1856 م . در سن 74 سالگى درگذشت . ( فرهنگ فارسى معين ، 5 / 4086 ) .
( 3 ) . زيگمان يا زيگمونت سوم( Zygmunt III )، پادشاه لهستان ( 1566 - 1632 م . ) كه بين سالهاى 1587 تا 1632 م . به مدت 45 سال سلطنت كرد . وى بين سالهاى 1592 تا 1599 م . به عنوان « زيگمونت اول » در سوئد پادشاهى نمود . مرگ وى در 30 آوريل 1632 م . در 66 سالگى در ورشو به وقوع پيوست .
( 4 ) . رود ويسلا يا ويستولا( Vistula )، بزرگترين رود لهستان ، كه در شرق اروپا جارى است و 1090 كيلومتر ( 675 ميل ) طول دارد . اين رود از كوههاى كارپاتيان( Carpathian )سرچشمه گرفته و سرانجام به خليج گدانسك مىريزد .