و كثرت جهازات آنجا ديدنى است ، و نوشتنى نيست .
بههرحال ، بعد از صرف زير قليانى در كشتى ، به راهنمائى آدم كمپانى « ويليم واتسن « 1 » » ، كه جوان خوبى بود ، بنده ، با جناب آقاى « ساعد السلطنه » به شهر رفته ، مختصر خريد كرده ، به « داك » برگشتيم .
مأمورين « گمرك » هم آمده ، اسباب و صندوقهاى مسافرين جهاز را ديدند و نشان كردند ، خيلى به معقوليّت . ماها چيزى همراه نداشتيم ، كه « گمرك بده » باشيم ، مگر قاليچهء مال جناب « ساعد السلطنه » و سجّاده كردستانى ، مال من بود . به اين دو وصله هم چيزى نخواستند .
بعد از آن « كپيتان » و اهل جهاز « خداحافظ » كرده ، به « استاسيون » « 2 » آمده ، بليت براى « لندن » گرفتيم ، دويم كلاس ، نفرى يك « ليره » و يك « شلنگ « 3 » » ، كه تقريبا 5 تومان و نيم پول « ايران » بليت داده شد .
[ لندن ]
دو ساعت از ظهر گذشته ، « ترين « 4 » » ( كالسكه بخار ) راه افتاد . در 4 ساعت و 25 دقيقه به « لندن » رسيد . چون ديروقت بود ، در مهمانخانه موسوم به « يوستين هوتل » منزل گرفتيم .
41 روز از « محمّره » به « لندن » ، سفرمان طول كشيد . از اين 41 روز ، [ جز ] 5 روز توقف در « كراچى » ، باقى ، همه را روى درياها و 4 ساعت و 25 دقيقه در خشكى ، كه از « ليورپول » به « لندن » باشد ، راه پيموده شد .
حمدا للّه ثمّ حمدا ، كه سلامت به ساحل و محل مقصود رسيديم .
يكشنبه ، 25 ذى قعده [ 1315 ه . ق . ]
در « لندن » ، تعطيل عامّه [ است ] و هيچكارى را نمىشود صورت داد ، مگر ديد و بازديد . عجالتا در مهمانخانه هستيم .
براى ديدن جناب « علاء السلطنه « 5 » » ، وزير مختار دولت عليه ، به سفارتخانهء جليله
هامش
( 1 ) .William Watson.
( 2 ) . استاسيون( Station )، ايستگاه .
( 3 ) . شيلينگ يا شلينگ( Shilling )، پول انگليسى ، معادل يك دوم ليرهء استرلينگ . ( فرهنگ فارسى معين ، 2 / 1440 ) .
( 4 ) .trein.
( 5 ) . ميرزا محمد على خان علاء السلطنه ، فرزند ميرزا ابراهيم خان مهندس ، تحصيلات خود را در تبريز و