مديترانه باشد ، به هم متصل ساختهاند و واقعا از كارهاى بزرگ دنيا است .
هركس ببيند خواهد دانست كه چه « علم » و چهقدر « اوقات » و « قدرت » و چه ميزان گزاف « پول » ، صرف اين كار شده است .
طول « كنال » 87 ميل و عرضش در بعضى جا 30 ذرع ، بعضى جا 40 و قدرى هم « حور » است . عمق هم تقريبا 16 الى 20 ذرع است . طورى است كه كشتىهاى خيلى بزرگ عبور مىكنند .
چندينجا ، براى مستحفظين « كنال » منزلهاى خوب ساختهاند ، كه عملجات و اسباب زياد براى تعمير و مواظبت « كنال » دارند . و اين « كنال » متعلق به « كمپانى » است كه شركاى آن از تبعهء « انگليس » و « فرانسه » و بيشتر مال « انگليسها » است .
علامتهاى زياد در كنار « كنال » گذاشتهاند ، كه كشتىها غلط نروند و از « كنال » كه در ميان « حور » است ، اشتباه نكرده ، از خط بيرون نيايند .
شهر « اسماعيليه « 1 » » از « كنال » ديده شد . در وسط « كنال » بوديم [ كه ] آفتاب غروب كرد . شب ، چراغهاى برقى در كنار و هر كشتى هم كه از « كنال » عبور مىكند ، بايد چراغها [ را ] روشن بكنند ، و روشن كرده بودند . خيلى صفا داشت . كشتىها هم مخصوصا [ و ] محض احتياط ، آهسته از « كنال » عبور مىكنند .
نزديك نصف شب جمعه ، نهم ذى قعده [ 1315 ه . ق . ]
كشتى به « بندر پرت سعيد » « 2 » رسيد . بنا بود كشتى چند ساعتى در اينجا بايستد ، [ چون ] ذغالش تمام شده بود ، ذغال بگيرد [ و ] ماها هم پياده شويم [ و ] برويم شهر « پرت سعيد » را تماشا بكنيم ، ولى وكيل كمپانى اين كشتى ، قبل از وقت ، به واسطهء خبر تلگرافى كه از « سويس » به او رسيده بود ، ذغال را حاضر كرده ، [ به ] محض
هامش
1805 م . در شهر ورساى زاده شد . وى اقدام به حفر كانال سوئز - كه در دوران باستان داريوش هخامنشى براى نخستين بار احداث كرده بود - نموده و آن را در سال 1869 م . به پايان رساند . همچنين كمر همت به كندن كانال پاناما بست ، اما موفق نشد . در سال 1894 م . در 89 سالگى درگذشت .
( 1 ) . اسماعيليه( Al - Ismailiyah )شهرى است در جنوب شرقى مصر و مركز استانى به همين نام ، كه در كنار درياچهTimsahو نزديك درياى مديترانه واقع شده است و از شهرهاى مهم حاشيه كانال سوئز به شمار رفته و به دست اسماعيل پاشا خديو مصر در سال 1863 م . بنيان نهاده شد . در سال 1996 م . 477 ، 254 نفر جمعيت داشته است .
( 2 ) . پورت سعيد( Port Said )، شهرى در شمال شرقى مصر ، در ساحل درياى مديترانه و ابتداى ورود به كانال سوئز ، كه در كنار درياچه منزله( Manzilah )واقع شده و در سال 1859 م . ساخته شده است . در سال 1998 م . 000 ، 469 نفر را در خود جاى داده بود .