« بندر عباس » « 1 » اعراب « مرواريد » از دريا بيرون مىآورند .
ديروز ، از « جزيره شيخ مذكور خان » هم گذشتيم . همان « شيخ مذكورى » ى است كه مرحوم « حاج معتمد الدوله فرهاد ميرزا » در ايام حكمرانى مملكت « فارس » ، او را گرفت و كشت و مال و اموال زيادى از او به غارت برد .
الان كشتى مشغول بار بيرون دادن و بار گرفتن است . دريا ، قدرى « منقلب » است .
يك « بلم » كه بار « شكر » و « جو » از كشتى گرفته ، مىبرد ، غرق شد . آدمهاى آن « بلم » را « بلم » ديگر رفت ، گرفت ؛ ولى بارها با « بلم » به آب فرورفت .
2 ساعت به غروب مانده ، كشتى از « لنگه » حركت كرد . « ميرزا كريم » نام ، آدم جناب « قوام الملك شيرازى » ، كه از « بوشهر » همراه بود ، در « لنگه » از كشتى بيرون رفت .
پنجشنبه ، 17 شوال [ 1315 ه . ق . ]
[ بندر عباس ]
نزديك طلوع آفتاب ، به « بندر عباس » رسيديم . از « بندر لنگه » تا « بندر عباس » 120 ميل مسافت است . تقريبا در 24 ساعت آمديم . هوا « منقلب » و « باران » مىبارد . ديشب هم مىباريد .
« بندر عباس » از بندرهاى معتبر « خليج فارس » است . اين بندر از احداثات مرحوم « شاه عباس صفوى » است ، كه اهل « هولند » « 2 » را بيرون كرد و اين بندر را به اسم خود موسوم ساخت .
نخل خرما و عمارت اينجا هم مثل « بندر لنگه » به نظر آمد ، ولى اهالى « لنگه » از قرار مشهور ، متمولتر از اهل « بندر عباس » هستند .
« ميرزا حسين بوشهرى » [ كه ] معمّم بود ، مىگفت « شيخ الحكما » لقب دارم ، و ادعاى « طبابت » و « عكاسى » هم مىكرد [ و ] از « بوشهر » همراه بود ، [ در ] « بندر عباس » بيرون رفت .
عمارت حكومتى هم در « بندر عباس » پيدا بود .
كوه معروف « هرمز » يا « هرمزان » هم از لنگرگاه « بندر عباس » پيدا است . 10 ميل از
هامش
585 ، 698 نفر جمعيت ( در سال 2006 م . ) از قديمىترين كشورهاى خاورميانه با آثار تاريخى و باستانى از هزاره پنجم قبل از ميلاد است . از ديرباز به جزيره مرواريد شهرت داشته است .
( 1 ) . بندر عباس مركز استان هرمزگان ( ساحلى قديم ) بوده و در سال 1385 ه . ش . 536 ، 89 خانوار و 301 ، 379 نفر جمعيت داشته است . شاه عباس اول صفوى نام آن را از « گمبرون » به « عباس » يا « عباسى » تغيير داد .
( 2 ) . هلند فعلى ، كه مردم آن به كشور خود ندرلندNetherlandمىگويند .