« مشير الدّوله » « 1 » وزير امور خارجه بود .
دوشنبه ، 29 [ رمضان 1315 ه . ق . ]
در ركاب حضرت « سردار اكرم » ، والى مملكت « عربستان » و « بختيارى » ، از « امينيّه » [ در ] مقابل « ناصرى » ، با اشخاص مفصل ذيل ، به كشتى موسوم به « كارون » عازم « محمره » شديم و در جهاز ، با سركار « طاهر خان » سرتيپ فوج « فدوى » و « شيخ عبود خان » و « ميرزا على اكبر خان » ، كارگزار « ناصرى » [ و ] « ميرزا هادى خان » سرهنگ « تلگرافخانه » وداع كردم :
[ 1 ] جناب « ساعد السلطنه »
[ 2 ] جناب « صمصام الملك »
[ 3 ] نواب « احتشام الممالك »
[ 4 ] « امير قلى خان بختيارى »
[ 5 ] « مهدى خان فراشباشى »
[ 6 ] « آقا رضا مستوفى »
[ 7 ] « ميرزا طاهر مستوفى »
[ 8 ] « ميرزا محمد على خان مستوفى »
[ 9 ] « يوسف خان صندوقدار »
[ 10 ] « قنبر على خان اردلباشى »
[ 11 ] « قنبر على خان تفنگدارباشى »
هامش
پدرش ، اغلب پيشكارى مشاغل وى را برعهده داشت . در سال 1312 ه . ق . رياست اداره پستخانه ، 1314 ه . ق . وزارت گمرك و پست و 1316 ه . ق . رياست خزانه را برعهده داشت و از سال 1322 ه . ق .
ديگر به مشاغل دولتى نپرداخت . وى ابتدا داماد محسن خان مشير الدوله بود ، ولى پس از مدتى دختر او را طلاق داد و اشرف فخر الدوله دختر مظفر الدين شاه را به زنى گرفت . در 1305 ه . ق . ملقب به منشى حضور و در 1309 ه . ق . ملقب به معين الملك گرديد . ( شرح حال رجال ايران ، 3 / 197 - 200 ) .
( 1 ) . محسن خان مشير الدوله ، فرزند شيخ كاظم رشتى تاجر ، در سال 1235 ه . ق . زاده شد . در جوانى مانند پدرش در استانبول مشغول تجارت بود . تحصيلات خود را در مدرسه نظامى سلطانى به پايان برد و مدتى سرهنگ فوج نهاوند بود . سپس به خدمت وزارت خارجه ايران درآمد و در سفارت ايران در سنپترزبورگ ( روسيه ) مشغول به كار شد . در سال 1280 ه . ق . وزيرمختار مقيم انگلستان و 1289 ه . ق . سفير كبير ايران در عثمانى گرديد . در سال 1287 ه . ق . ملقب به معين الملك شد . در سال 1309 ه . ق . وزير عدليه و تجارت و ملقب به مشير الدوله ، 1314 ه . ق . وزير خارجه ، 1316 ه . ق . نخستوزير ايران ( به مدت 2 ماه ) گرديد و در سال 1317 ه . ق . در سن 82 سالگى درگذشت . ( رجال وزارت خارجه ، 78 ؛ شرح حال رجال ايران ، 3 / 204 ، 212 ؛ زندگانى من ، مستوفى ، 2 / 10 ) .