كه مفقات ( مفقاد ) يك نوع زمرّد خامى است ، يا آنكه از جنس ملخيت « 1 » مىباشد .
لسبيوس كه در تاريخ مصر و در حفاريّاتى كه در اين مملكت به عمل آمده ، تحقيقات انتيقه « 2 » نموده ، گويد : بعضى مهرههاى سبزرنگ پيدا شده ، كه زينت زنها بوده [ است ] .
اين مهرهها از جنس شيشه است ، ولى بسيار خوشرنگ ؛ و كمال شباهت را به زمرّد دارد .
مسيو ايرس گمان مىكند [ كه ] مصرىها اين سنگهاى ملخيت را نرم مىكوبيده و بعد آب مىكرده و در قالب مىريخته ، مهره مىساختهاند ؛ و همين شخص فاضل ، در حوالى مغاره شبيه به حبّهء انگور مهره [ اى ] يافته ، كه ظاهرا به وضع مذكور ريخته شده باشد .
آن مهره ، الان در موزهء برلن است .
چنين معلوم مىشود كه در معدن مغاره ، علاوهبر فيروزه ، مصرىهاى قديم مس و كات كبود استخراج مىكردهاند .
در 60 سال قبل ، در وادى نقب « 3 » كه در 3 ميلى ( 3 فرسخى ) اين معدن مىباشد ، كوزهء زيادى پيدا كرده بودند ، و معلوم مىشد كه تا چندسال قبل ، در اين كورهها ، يا « مس » ذوب مىكردهاند ، يا آن « زمرّدهاى مصنوعى » را مىساختهاند .
و بايد دانست كه قوم بنى اسرائيل زمرّد را يكى از احجار مقدّسه مىدانستهاند و خاخام « 4 » هاى بزرگ ، كه بايد لباسهاى خود را به جواهر مزيّن سازند ، بهترين جواهر [ را ] « فيروزه » و « زمرد » مىدانستند .
هامش
( 1 ) . ملخيت يا ملخيث يا ملخيط( malakhit )نوعى سنگ سبز رنگ قشنگ است ، كه معمولا از معادن سيبرى به دست مىآيد .
( 2 ) . در اصل : انيقه . واژه انتيقه معرب آنتيك( antique )است ، بهمعناى عتيقه ، شىء كهنه ، ديرينه ، قيمتى ، باارزش .
( 3 ) . نقب( nageb )، يا نقو( negev )، بخش وسيعى در جنوب اسراييل است ، كه 800 ، 12 كيلومتر مربع ( 4900 ميل مربع ) مساحت داشته و از شهرهاى مهم آن مىتوان به بئر شبا ( بئر السبع )Beershabaو ايلاتIlatدر كنار خليج عقبه( Aqaba )اشاره كرد . در سالهاى اخير كاوشهاى باستانشناسى متعددى در اين منطقه صورت گرفته ، كه منجر به كشف يافتههايى فوق العاده مهم از هزارههاى پيش از تاريخ تا دورهء وسطى شده است .
( 4 ) . در اصل : خاخان . واژهء عبرى حاحام( haham )كه به صورتxaxamهم تلفظ مىشود ، بهمعناى دين ، ربانى و نام پيشواى دين آيين جهانى و توحيدى يهود مىباشد .