وجهى به كارگذاران دولت بدهد .
و در سر اسكله از جانب كمپانى واپورات اجزائى هستند كه درب انبارهاى كشتى را باز كرده و بارها را رسيدگى و وزن مىكنند و به جهت هر سرنشين يك پوت كه پنج من [ و ] نيم تبريز باشد ، بار و بعضى اسباب خورده از قبيل : آفتابه و سماوار و قليان و جعبه ، منظور مىدارند [ و ] مابقى بار و اسباب را كرايهء علىحده از سرنشين مىگيرند .
و در سر اسكله عملجات گمرك هم حاضرند ، اشياء و اموال را در نهايت دقت جستجو مىنمايند و سختگيرى مىكنند . بدون استثناء هر متاعى كه داخل خاك روسيه شود گمرك فوقالعاده مىگيرند و تفصيل گمرك و تعديات اجزاى گمرك در محل خود نگاشته خواهد شد .
و در سر اسكله عملجاتى از جانب دولت هستند كه مواظب عمل تذكره مىباشند .
و در باب تذكره كمال مواظبت را دارند . هيچكس را بىتذكره نمىگذارند داخل خاكشان شود و اگر كسى بىتذكره باشد هيچ عذرى نپذيرفته مراجعت مىدهند .
و اشخاصى كه از اهالى ايرانند بايد تذكرهء تبعيت از دولت داشته باشند و همان تذكره را بايد يا سفارت روس كه در طهران است صحه گذاشته باشد يا قونسول - هاى روس كه در بندرات متوقفاند صحه و امضا گذاشته باشند . تذكرهء بىصحه و امضاى سفارت يا قونسولگرى روس در نزد آنها محل اعتبار نخواهد بود .
بعد از آنكه اشخاص وارد اسكله شدند تذكر [ ه ] هاى آنها را مىگيرند و بدون اينكه وجهى از صاحب تذكره بگيرند به صحهء كارگذاران بادكوبه مىرسانند و فردا يا پسفرداى آن روز نزد قونسولگرى ايران كه متوقف بادكوبه است مىفرستند .
و قونسول ايران صحه گذاشته و از بابت صحهء خودش به جهت هر تذكره قريب دو هزار و پانصد دينار پول ايران مىگيرد .
سفرنامه ميرزا محمد حسين فراهانى ( فارسى ) — صفحة 61
مساهمون: محمد حسين بن مهدى فراهانى
ص٦١