و محل تجار ايرانى در اين شهر غالبا در خان حسين پاشاست كه در وسط اين خان ، حاجى عبد الكريم تاجر ، مسجدى هم ساخته و روضهخوانى هم مىنمايند .
توقف و گردش در شهر
و بعد از آنكه كشتى در كنار ازمير لنگر انداخت اين بنده با همراهان به اين خان آمده و در منزل ميرزا حسن تاجر اصفهانى نشسته ، و بعضى از تجار ديگر نيز جمع آمده و از هر قبيل صحبت كردند .
چون سفارت از اسلامبول به آوانس بيگ قونسول دولت ايران ، سفارشنامه نوشته و مصحوب پست فرستاده بودند ، خبردار شده و كسى را فرستاد و خبر كرد كه ديدن بيايد . اين بنده به واسطهء آنكه خيال گشتن و ديدن شهر را داشتم از ملاقات مومى اليه طفره زده و از آنجا برخواستم و اغلب شهر را پياده و با كالسكه گرديدم و دو ساعت به غروب مانده به واپور رفتم .
حركت از ازمير
و واپور يك ساعت به غروب مانده از ازمير حركت نمود . در طرف يسار كوههاى سبز و خرم و قراءآباد نمودار ، از جمله يك فرسخ كه از ازمير دور شد قلعه [ اى ] نمايان گشت . گفتند موسوم به قلعهء نو و محل توپ و عسكر و باستيون است و هميشه يك فوج يا دو فوج در اينجا ساخلو است .
بندر ثقز
از ازمير تا بندر ثقز « 12 » شصت و پنج ميل است . واپور در هفت ساعت طى كرد [ و ] قريب به صبح به بندر ثقز رسيد . اين بندر به اسم جزيره معروف ، و در اين جزيره مصطكى زياد به عمل مىآيد ، و از اين بابت بندر و جزيره به اين اسم موسوم شد . و اينجا از بلوك ازمير و قريب دويست خانوار سكنهء خود بندر است و اغلب از طايفه اروماند .
حركت از ثقز
واپور يك ساعت و نيم در اين بندر توقف نموده بار مختصرى داد و گرفت و روانه گرديد . در دريا از اينجا راه دارد كه به سمت يونان و فرنگستان مىرود .
و از بندر ثقز كه گذشت واپور از ميان بوغازهاى تنگ حركت مىكرد و اطراف بوغاز جزير [ ه ] ها به نظر مىآمد . گفتند : جزيرهء فورنى « 13 » و جزيرهء آركى « 14 » و جزيرهء سموس « 15 » و جزيرهء لارش آداسى است .
هامش
( 12 ) -Sakiz( 13 ) -Furni( 14 ) -Arki( 15 ) -Sisam - Samos