خوشى پيش رفته است . وى مىنويسد كه حاجيان آن سال مىگفتند : « اهل مكّه و مصرى و شامى و مخالفين روز جمعه كه هشتم ذى حجة الحرام بود ، حج نمودند ، اما عجمان و اعراب عراقى همه به اجازت حسن پاشاى مكه معظّمه به روز شنبه دوباره در عرفات رفته وقوف عرفات را دريافتند و درهمى نه از عجم و شيعه نگرفته ، كمال محبّت نمودند ؛ و بسيار بر عجمها خوش گذشت هم در مكّه و هم در مدينهء مشرّفه » .
تقدير چنان بود كه حافظ محمد عبد الحسين كربلايى ماهها در مدينه و مكه و راه جبل بماند و حاصل تجربيات خود را كه چيزى جز شرح مصيبهاى تحميل شده بر حجاج نيست به نام سفرنامهء تذكرة الطريق فى مصايب حجاج بيت اللّه العتيق براى ما به يادگار بگذارد و اكنون در آستانه دويستمين سالگرد نگارش آن كتاب ، به زيور طبع آراسته گردد .
تشكّر
در اينجا مناسب است تشكر ويژهء خود را از خانم عاليه اوزونلر كه زحمت تهيه فيلمى از اين نسخه را از كتابخانه برلين فراهم كردند ، ابراز مىكنيم . دوستانى هم در خواندن برخى از كلمات دشوار به ما كمك كردند كه قدردان هم آنان هم هستيم و آرزوى موفقيت براى ايشان داريم .
رسول جعفريان
اسرا دوغان
27 رجب 1428 - 20 مرداد ماه 1386